usługi ochrona środowiska
SOZOS
Biuro Realizacji Ochrony Środowiska
Home » BDO

Tag: BDO

Kategorie
BDO Ewidencja odpadów Gospodarowanie odpadami Przetwarzanie odpadów

Produkcja kruszywa z odpadów – zezwolenie na przetwarzanie odpadów

Kruszywo; odpady; przetwarzanie odpadów
Kruszywo; odpady; przetwarzanie odpadów

Produkcja kruszywa z odpadów – zezwolenie na przetwarzanie odpadów

Kruszenie i przesiewanie odpadów mineralnych (np. gruzu betonowego i ceglanego) w celu uzyskania kruszywa to jeden z najczęstszych procesów odzysku w praktyce.

Kluczowe pytanie brzmi: kiedy jest to legalne jako przetwarzanie odpadów na podstawie decyzji, i kiedy powstałe kruszywo może być wprowadzone do obrotu jako produkt.

Poniżej znajdziesz schemat działania: od kwalifikacji procesu i decyzji (zezwolenie na przetwarzanie), przez wymagania magazynowania, BDO i zabezpieczenie roszczeń, aż po utratę statusu odpadu i wymagania jakościowe (w praktyce często powiązane z normą PN-EN 13242).

Kiedy produkcja kruszywa z odpadów wymaga zezwolenia na przetwarzanie odpadów

Co do zasady, dopóki materiał ma status odpadu, wszystkie operacje takie jak kruszenie, sortowanie, przesiewanie, usuwanie zanieczyszczeń czy stabilizacja są przetwarzaniem odpadów i w praktyce wymagają zezwolenia na przetwarzanie odpadów (umożliwiającego także ich magazynowanie przed przetworzeniem).

Szerzej o tej granicy (odpad a produkt) piszemy tutaj: Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

W praktyce decyzja na przetwarzanie jest potrzebna szczególnie wtedy, gdy przyjmujesz odpady od innych podmiotów oraz prowadzisz ich przetwarzanie, w tym również w instalacji do odzysku odpadów ( np. linia krusząco-sortująca).

Zezwolenie na przetwarzanie jest niezbędne, gdy chcesz sprzedawać kruszywo jako produkt i musisz udokumentować moment utraty statusu odpadu.

Utrata statusu odpadu – kiedy kruszywo z odpadów staje się produktem

Najważniejsza zasada praktyczna: utrata statusu odpadu następuje dopiero wtedy, gdy spełnione są warunki ustawowe oraz masz dokumenty potwierdzające jakość i bezpieczeństwo zastosowania materiału. Do tego momentu materiał pozostaje odpadem.

Ustawa o odpadach przewiduje cztery podstawowe warunki utraty statusu odpadu.

W skrócie: materiał musi być powszechnie stosowany do określonych celów, mieć rynek/zapotrzebowanie, spełniać wymagania techniczne i prawne dla produktów oraz nie powodować ogólnych negatywnych skutków dla środowiska i zdrowia ludzi.

Podstawa prawna (art. 14 ustawy o odpadach – link): Art. 14 – utrata statusu odpadów

Jak to przełożyć na praktykę przy kruszywie z recyklingu:

  • [ ] zdefiniuj końcowy produkt (frakcje, przeznaczenie, wymagane parametry) i ustal, jakimi normami/wytycznymi będzie się posługiwać odbiorca
  • [ ] zaprojektuj proces (kruszenie, przesiewanie, separacja zanieczyszczeń) oraz punkty kontroli jakości (badania, pobór próbek, częstotliwość)
  • [ ] zaplanuj dokumenty „produktowe” dla kruszywa (deklaracja właściwości użytkowych, zakładowa kontrola produkcji)
  • [ ] zadbaj o należyte udokumentowanie momentu przejścia, tj. kiedy kruszywo przestaje być odpadem i jest produktem – należy to spójnie opisać we wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów

Szczegółowy plan działania (krok po kroku) i przykłady dokumentów opisujemy w dedykowanym artykule:

Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

PN-EN 13242 i dokumenty produktowe – co najczęściej przesądza o „produkcie”

W praktyce kruszywo z odpadów najczęściej „staje się produktem”, gdy spełnia wymagania jakościowe dla zamierzonego zastosowania oraz jest właściwie zadeklarowane. Jeżeli kruszywo ma być wprowadzane do obrotu jako wyrób budowlany, często stosuje się normę PN-EN 13242: Kruszywa do niezwiązanych i związanych hydraulicznie materiałów stosowanych w obiektach budowlanych i budownictwie drogowym.

Zastosowanie tej normy bywa powiązane z obowiązkiem przygotowania dokumentów wymaganych dla wprowadzania wyrobów budowlanych na rynek (np. deklaracji właściwości użytkowych i oznakowania – zależnie od sposobu wprowadzania do obrotu i systemu oceny). W praktyce organy i odbiorcy rynkowi oczekują jasnej identyfikacji frakcji, parametrów oraz wyników badań potwierdzających przydatność.

Wskazówka (interpretacje GUNB o PN-EN 13242 i DoP/CE): GUNB – PN-EN 13242, deklaracja właściwości użytkowych i CE

Uwaga: sama norma nie „zastępuje” decyzji odpadowej. Norma pomaga udokumentować parametry produktu, ale dopiero spełnienie warunków utraty statusu odpadu i spójna dokumentacja procesu pozwala bezpiecznie przejść z reżimu odpadowego do produktowego.

Jakie odpady najczęściej przetwarza się na kruszywo (przykładowe kody)

W praktyce kruszywo z recyklingu powstaje często z odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Poniżej przykłady kodów spotykanych w projektach – zawsze wymagają weryfikacji dla konkretnego strumienia odpadu i źródła pochodzenia:

  • 17 01 01 – odpady betonu
  • 17 01 02 – gruz ceglany
  • 17 01 07 – zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia (inne niż niebezpieczne)
  • 17 05 04 – gleba i ziemia (w tym kamienie) inne niż zawierające substancje niebezpieczne
  • 17 09 04 – zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż niebezpieczne

Ważne: jeżeli w strumieniu występują zanieczyszczenia (np. asfalt, drewno, tworzywa, gips), trzeba przewidzieć etapy separacji i sposób postępowania z zanieczyszczeniami. To istotny element, który organy oceniają w trakcie postępowania o zezwolenie.

Kto wydaje zezwolenie na przetwarzanie odpadów (produkcja kruszywa)

Właściwość organu zależy od rodzaju przedsięwzięcia i skali działalności.

Zważając na typową wydajność instalacji do przetwarzania odpadów / produkcji kruszywa, najczęściej właściwym organem będzie marszałek województwa.

Decyzja środowiskowa (DUŚ) – kiedy może być potrzebna

Przed złożeniem wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów warto sprawdzić, czy planowana instalacja/zakład wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DUŚ).

W wielu projektach odpadowych DUŚ jest etapem krytycznym czasowo i determinuje dalsze decyzje. Jeżeli DUŚ jest wymagana, należy ją uzyskać przed złożeniem wniosku o zezwolenie.

Instalacje do przetwarzania odpadów a DUŚ

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagają instalacje do przetwarzania odpadów, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t, jak również instalacje związane z przetwarzaniem niezależnie od progu wydajnościowego.

Kruszarka i przesiewacz mobilny – dlaczego często traktuje się je jako instalację

Kruszywo z odpadów najczęściej produkuje się z użyciem kruszarki oraz przesiewacza wielopokładowego. Choć są to zwykle urządzenia mobilne, ich praca wymaga czasowego unieruchomienia (ustawienie w miejscu, podłączenia, organizacja stref technologicznych). W praktyce przesądza to o ich kwalifikacji jako instalacji, a w konsekwencji o konieczności uzyskania DUŚ przed zezwoleniem na przetwarzanie.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w DUŚ: Decyzja środowiskowa – oferta SOZOS

Co powinien zawierać wniosek o zezwolenie na przetwarzanie odpadów

Zakres wniosku wynika z ustawy o odpadach. W praktyce organ oczekuje przede wszystkim spójnego opisu: jakie odpady (kody) przetwarzasz, gdzie, w jakich ilościach, jaką technologią i z jakim efektem (produkt/odpady uboczne).

Podstawa prawna (art. 42 – link do przepisu): Art. 42 – wniosek i elementy zezwolenia

Najważniejsze elementy, które należy opisać:

  • rodzaje odpadów (kody) i źródła pochodzenia; czy odpady będą przyjmowane od zewnętrznych posiadaczy
  • maksymalne moce przerobowe: w tym samym czasie i w okresie roku (z rozróżnieniem na rodzaje odpadów)
  • opis procesu odzysku: operacje (np. kruszenie, przesiewanie, separacja) oraz parametry jakościowe i punkty kontroli
  • opis instalacji i wyposażenia (linia technologiczna, przesiewacze, separatory, miejsca magazynowania)
  • gospodarka odpadami powstającymi w procesie (kody, ilości, przekazanie)
  • sposób i warunki magazynowania zgodnie z rozporządzeniem z 11.09.2020 r.

Jakie dokumenty dołączyć do wniosku (najczęstszy zestaw)

Dokładny zestaw zależy od profilu odpadów i lokalizacji. Z praktyki organów zwykle przygotowuje się:

  • [ ] DUŚ – jest przeważnie wymagana dla przedsięwzięcia
  • [ ] operat przeciwpożarowy lub opinię o niepalności odpadów (np. w przypadku odpadów 17 09 04)
  • [ ] tytuł prawny do nieruchomości oraz dokumenty planistyczne (w razie potrzeby)
  • [ ] dowód wpłaty opłaty skarbowej
  • [ ] oświadczenia i zaświadczenia wymagane ustawą (m.in. w zakresie przesłanek formalnych)

Magazynowanie odpadów – rozporządzenie z 11.09.2020 r. (wymagania praktyczne)

Miejsca i sposób magazynowania muszą spełniać szczegółowe wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów. Dotyczy to m.in. oznakowania, zabezpieczenia przed uwolnieniem odpadów i odcieków oraz organizacji przestrzeni magazynowej.

Tekst rozporządzenia (ISAP / Dziennik Ustaw): ISAP – Dz.U. 2020 poz. 1742 | Dziennik Ustaw – poz. 1742

Zabezpieczenie roszczeń (art. 48a) – kiedy dotyczy przetwarzania odpadów

Jeżeli jesteś podmiotem zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, co do zasady musisz ustanowić zabezpieczenie roszczeń związane z magazynowaniem przyjętych odpadów (art. 48a ustawy o odpadach). Wysokość i forma zabezpieczenia zależą od rodzajów odpadów i pojemności magazynów.

Podstawa prawna (art. 48a): Art. 48a – zabezpieczenie roszczeń

Poradnik praktyczny SOZOS: Zabezpieczenie roszczeń magazynowanych odpadów – wszystko, co musisz wiedzieć

BDO przy przetwarzaniu odpadów na kruszywo: wpis, ewidencja i sprawozdawczość

Podmiot przetwarzający odpady co do zasady musi być wpisany do BDO oraz prowadzić ewidencję (KPO/KPOK), a następnie sporządzać sprawozdania. W praktyce poprawna ewidencja jest jednym z kluczowych elementów kontroli legalności procesu i źródeł pochodzenia odpadów.

Wsparcie SOZOS w BDO: BDO – pomoc i obsługa

Opłata skarbowa – ile kosztuje decyzja

W postępowaniach o decyzje odpadowe zwykle występuje opłata skarbowa. Jej wysokość może zależeć od rodzaju sprawy i organu. W praktyce dla decyzji odpadowych spotyka się kwotę 616 zł, ale zawsze weryfikuj aktualną stawkę i rachunek bankowy właściwego urzędu.

Kiedy zezwolenie może nie być wymagane (uwagi praktyczne)

Zwolnienia i wyjątki istnieją, ale ich zastosowanie wymaga ostrożnej analizy. W praktyce obowiązek zezwolenia może wyglądać inaczej m.in. gdy działalność jest objęta pozwoleniem zintegrowanym, gdy przetwarzanie odbywa się w ściśle określonych warunkach u wytwórcy lub gdy nie dochodzi do „przyjmowania” odpadów od innych posiadaczy. Jeżeli rozważasz wariant „bez zezwolenia”, warto zabezpieczyć stanowisko analizą prawną przed rozpoczęciem działalności.

Proces krok po kroku (checklista wdrożeniowa)

  1. Zidentyfikuj strumienie odpadów i kody (oraz źródła pochodzenia).
  2. Zaprojektuj proces odzysku (linia, operacje, frakcje uboczne) i określ moce przerobowe.
  3. Sprawdź, czy wymagana jest DUŚ i przeprowadź ją przed wnioskiem odpadowym.
  4. Przygotuj warunki magazynowania zgodnie z rozporządzeniem z 11.09.2020 r.
  5. Zaplanuj utratę statusu odpadu: kryteria jakości, badania, dokumenty i moment przejścia na produkt.
  6. Ustal obowiązek zabezpieczenia roszczeń (art. 48a) i zaplanuj formę zabezpieczenia.
  7. Przygotuj i złóż wniosek o zezwolenie na przetwarzanie odpadów wraz z załącznikami.
  8. Jeżeli wprowadzasz kruszywo na rynek: przygotuj dokumenty produktowe.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy samo kruszenie gruzu oznacza, że potrzebuję zezwolenia na przetwarzanie?

Tak, jeżeli kruszysz odpady w celu odzysku i/lub przyjmujesz odpady od innych podmiotów. Kluczowe jest, czy materiał ma status odpadu oraz skala i sposób prowadzenia procesu.

Kiedy kruszywo z recyklingu przestaje być odpadem?

Gdy spełnisz warunki utraty statusu odpadu i masz dokumenty potwierdzające jakość oraz bezpieczeństwo zastosowania. Do tego momentu materiał pozostaje odpadem.

Czy PN-EN 13242 „załatwia” temat utraty statusu odpadu?

Nie. Norma pomaga udokumentować parametry produktu (i często jest wymagana rynkowo), ale nie zastępuje oceny utraty statusu odpadu oraz zgodności procesu z decyzją odpadową.

Czy muszę mieć BDO, jeśli tylko produkuję kruszywo?

Jeżeli w procesie przetwarzasz odpady, co do zasady obowiązują Cię wymogi BDO (wpis i ewidencja).

Ile trwa uzyskanie zezwolenia?

Czas zależy od kompletności dokumentów, konieczności DUŚ/ppoż. i obciążenia organu. Najwięcej czasu zajmują zwykle procedury poprzedzające (DUŚ, operat ppoż.) oraz ewentualne uzupełnienia wniosku.

Jak możemy pomóc – SOZOS

Kompleksowo przygotujemy dokumentację i przeprowadzimy Cię przez proces: analiza formalnoprawna, przygotowanie wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów (produkcja kruszywa), wsparcie w DUŚ i ppoż., a także uporządkowanie BDO oraz dokumentacji utraty statusu odpadu.

Zobacz ofertę: Zezwolenie odpadowe – zbieranie i przetwarzanie odpadów (SOZOS) | Kontakt

Przydatne linki

Jeżeli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu zezwolenia, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
BDO Ewidencja odpadów Gospodarowanie odpadami

Zbieranie złomu – zezwolenie na zbieranie odpadów

Zbieranie złomu - zezwolenie na zbieranie odpadów
Zbieranie złomu - zezwolenie na zbieranie odpadów

Kiedy wymagane jest zezwolenie na zbieranie odpadów (złomu)?

Co do zasady prowadzenie działalności polegającej na zbieraniu odpadów – w tym gromadzeniu, wstępnym sortowaniu oraz tymczasowym magazynowaniu – wymaga zezwolenia na zbieranie odpadów wydawanego w drodze decyzji administracyjnej (art. 42 ustawy o odpadach).

Zbieranie złomu (odpadów metali) mieści się w tych czynnościach i podlega obowiązkowi uzyskania zezwolenia.

Kto wydaje zezwolenie?

  • Starosta – w większości standardowych przypadków.
  • Marszałek województwa – m.in. gdy przedsięwzięcie kwalifikuje się jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.
  • Regionalny dyrektor ochrony środowiska (RDOŚ) – na terenach zamkniętych.

Więcej o naszej pomocy znajdziesz w ofercie: Zezwolenie odpadowe – zbieranie i przetwarzanie odpadów

Decyzja środowiskowa – kiedy trzeba ją mieć?

Przed złożeniem wniosku o zezwolenie należy sprawdzić, czy planowana działalność wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DUŚ).

W przypadku zbierania złomu, uzyskanie decyzji środowiskowej jest wymagane.

Utworzenie punktu do zbierania, w tym przeładunku złomu, z wyłączeniem punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (tzw. PSZOK), stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Decyzję środowiskową należy uzyskać przed złożeniem wniosku o uzyskanie zezwolenia na zbieranie odpadów.

Jeśli potrzebujesz wsparcia, sprawdź: Decyzja środowiskowa – oferta SOZOS

Co powinien zawierać wniosek?

Zakres wniosku precyzuje art. 42 ustawy o odpadach. Najważniejsze elementy:

  • Wykaz rodzajów odpadów przewidzianych do zbierania (kody).
  • Miejsce zbierania i warunki magazynowania (maksymalne ilości „w tym samym czasie” oraz „w okresie roku”, pojemności miejsc magazynowania).
  • Opis metod zbierania, zaplecza technicznego i organizacji (kadra, urządzenia).
  • Okres prowadzenia działalności, monitoring i kontrola.
  • Czynności na zakończenie działalności.
  • Proponowana forma i wysokość zabezpieczenia roszczeń (art. 48a).

Pełną, przystępną listę wymagań znajdziesz we wpisie: Wszystko, co musisz wiedzieć o zezwoleniu na zbieranie odpadów

Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?

Zgodnie z przepisami i praktyką organów, do wniosku zazwyczaj dołącza się:

  • Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (DUŚ) – jeśli jest wymagana.
  • Operat przeciwpożarowy oraz postanowienie uzgadniające (z wyjątkami dla odpadów niepalnych).
  • Tytuł prawny do nieruchomości.
  • Zaświadczenia i oświadczenia z art. 42 ustawy o odpadach (m.in. o niekaralności, braku cofnięcia decyzji, braku kar administracyjnych).

Wymagania magazynowe

Miejsca i sposób magazynowania muszą spełniać szczegółowe wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu z 11.09.2020 r. (m.in. oznakowanie, zabezpieczenia, warunki ppoż., ewidencja). Ujęcie tych wymogów we wniosku ułatwia pozytywne rozstrzygnięcie.

BDO – wpis, ewidencja, sprawozdawczość

Podmiot zbierający odpady musi być wpisany do BDO i prowadzić ewidencję oraz sprawozdania.

Pomagamy w rejestracji, konfiguracji ewidencji (KPO) i sprawozdawczości.

Zobacz: BDO – pomoc i obsługa

Opłata skarbowa

Za wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów pobierana jest opłata skarbowa – w praktyce 616 zł (uiszczana na konto gminy/miasta właściwego dla organu).

Kiedy zezwolenie nie jest wymagane?

Zwolnienia przewidziane są w ustawie o odpadach (np. wykorzystywanie odpadów na potrzeby własne przez osoby niebędące przedsiębiorcami) oraz w sytuacjach, gdy działalność jest objęta pozwoleniem zintegrowanym w odpowiednim zakresie. W praktyce skup złomu zwykle wymaga zezwolenia.

Jak przebiega proces – krok po kroku (checklista)

  1. Weryfikacja kwalifikacji przedsięwzięcia i – w razie potrzeby – uzyskanie DUŚ.
  2. Przygotowanie operatu ppoż. i uzgodnień (o ile dotyczy).
  3. Złożenie wniosku o zezwolenie na zbieranie odpadów do właściwego organu wraz z wymaganymi załącznikami.
  4. Spełnienie wymagań magazynowych zgodnie z rozporządzeniem z 11.09.2020 r. i przygotowanie do kontroli.
  5. Prowadzenie ewidencji i sprawozdawczości w BDO.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jak długo czeka się na decyzję?

Termin zależy od organu i kompletności dokumentów. Najwięcej czasu zajmuje zwykle DUŚ, operat ppoż., uzgodnienia i ewentualne uzupełnienia wniosku.

Czy sam wpis do BDO wystarczy do legalnego skupu złomu?

Nie. BDO to rejestr i narzędzie ewidencyjne. Zezwolenie na zbieranie odpadów jest odrębną decyzją.

Na jak długo wydaje się zezwolenie?

Co do zasady na czas oznaczony (do 10 lat) – to najczęstsza praktyka dla decyzji odpadowych.

Jak możemy pomóc?

Kompleksowo przygotujemy wniosek o zezwolenie na zbieranie złomu, wraz z DUŚ, operatem ppoż. i kompletami załączników. Zorganizujemy BDO (wpis, ewidencję, sprawozdania).

Skontaktuj się z nami: SOZOS – Zezwolenia odpadowe | Decyzja środowiskowa | BDO – pomoc i obsługa

Jeżeli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu zezwolenia, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
BDO Ewidencja odpadów Gospodarowanie odpadami

BDO w zakładzie produkcyjnym — rejestracja, ewidencja, KPO

BDO; zakład; BDO w zakładzie
BDO; zakład; BDO w zakładzie

BDO w zakładzie produkcyjnym

W ramach niniejszego wpisu staramy się w przystępny, opisowy sposób wyjaśnić obowiązki zakładu produkcyjnego w systemie BDO: od rejestracji (art. 50–51 ustawy o odpadach), przez ewidencję (art. 66) i karty przekazania odpadów – KPO (art. 67), aż po pozwolenie na wytwarzanie odpadów (art. 180a Prawa ochrony środowiska) oraz obowiązki wprowadzającego produkty w opakowaniach.

Po co jest BDO i kogo dotyczy ?

BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami) służy identyfikacji podmiotów i śledzeniu strumieni odpadów.

Zgodnie z art. 50 ustawy o odpadach do rejestru wpisują się na wniosek m.in. wprowadzający produkty w opakowaniach, prowadzący odzysk/recykling oraz inne podmioty wskazane w przepisie. Z kolei art. 51 przewiduje przypadki wpisu z urzędu.

Obowiązek ciąży na przedsiębiorcy wykonującym działalność wymienioną w przepisach — nie na wielkości firmy. Rejestr prowadzi marszałek województwa, a numer BDO jest niezbędny, by legalnie prowadzić czynności objęte ustawą.

Rejestracja w BDO — co zgłaszasz i dlaczego?

Numer BDO jest wymagany, ponieważ art. 50 uzależnia legalność określonych rodzajów działalności od wpisu do rejestru. We wniosku wskazujesz role (np. wytwórca odpadów, wprowadzający produkty w opakowaniach), odpowiednie działy rejestrowe oraz dane zakładu.

Potrzebujesz wsparcia przy rejestracji? Przejmiemy formalności

Ewidencja odpadów (art. 66 ustawy o odpadach) — co, jak i przez kogo?

Art. 66 nakłada na posiadacza odpadów obowiązek prowadzenia ewidencji ilościowej i jakościowej. W praktyce w zakładzie produkcyjnym posiadaczem jest wytwórca odpadu do momentu jego przekazania uprawnionemu podmiotowi. Ewidencję prowadzi się elektronicznie w BDO, z wykorzystaniem kart przekazania odpadów (KPO) oraz na kartach ewidencji odpadów (KEO).

Dobre praktyki:

  • Identyfikacja punktów powstawania odpadów i właściwy dobór kodów odpadów.
  • Ważenie i raportowanie mas — zapewnienie ciągłości danych.
  • Upoważnienia i szkolenia dla osób odpowiedzialnych za KEO/KPO.

Karta przekazania odpadów (KPO) — obowiązki z art. 67

Art. 67 reguluje dokumenty ewidencji. KPO wystawia przekazujący odpad przy każdej dostawie do odbiorcy. W KPO potwierdza się m.in. kod, masę, dane odbiorcy i transportującego. Po zakończeniu transportu i przyjęciu odpadu następują potwierdzenia w systemie.

  • Przekazujący: sporządza KPO i odpowiada za zgodność danych.
  • Transportujący: potwierdza dane o przewozie.
  • Odbiorca: potwierdza przyjęcie i dalsze zagospodarowanie zgodnie z decyzją.

Pozwolenie na wytwarzanie odpadów — art. 180a Prawa ochrony środowiska

Gdy wytwarzasz odpady w związku z eksploatacją instalacji i przekraczasz progi: ponad 1 Mg/rok odpadów niebezpiecznych lub ponad 5000 Mg/rok odpadów innych niż niebezpieczne, wymagane jest pozwolenie na wytwarzanie odpadów (art. 180a POŚ). Organem właściwym jest co do zasady marszałek województwa.

Chcesz policzyć progi i przygotować wniosek? Pomagamy w uzyskiwaniu pozwoleń

Wprowadzanie produktów w opakowaniach i opłata produktowa

Wprowadzający produkty w opakowaniach (tj. producent lub importer) ma obowiązki rejestrowe i sprawozdawcze w BDO oraz musi osiągać wymagane poziomy odzysku i recyklingu. Jeśli poziomy nie zostaną osiągnięte, uiszcza się opłatę produktową (zwyczajowo rozliczaną do 15 marca za rok poprzedni). 

Zredukuj ryzyko wysokiej opłaty — audyt opakowaniowy i współpraca z organizacją odzysku

Role i odpowiedzialności w praktyce

  • Wytwórca/posiadacz odpadów: ewidencja (art. 66), KPO (art. 67), wpis do BDO (art. 50–51).
  • Prowadzący instalację: ocena progów i pozwolenie na wytwarzanie odpadów (art. 180a POŚ).
  • Transportujący: potwierdzenia transportu w KPO.
  • Odbiorca: przyjęcie i legalne zagospodarowanie odpadu.
  • Wprowadzający produkty w opakowaniach: poziomy odzysku/recyklingu lub opłata produktowa.

Co jest instalacją? — definicja z Prawa ochrony środowiska

Prawo ochrony środowiska definiuje instalację jako m.in. stacjonarne urządzenie techniczne, a także zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których dysponuje ten sam podmiot i które znajdują się na terenie jednego zakładu, oraz budowle niebędące urządzeniami technicznymi. W praktyce będzie to np. linia produkcyjna, kotłownia, lakiernia, silosy, reaktory — o ile tworzą funkcjonalną całość lub też samodzielnie.

Definicja jest kluczowa przy ustalaniu, czy odpady są wytwarzane „w związku z eksploatacją instalacji” i czy powstaje obowiązek uzyskania pozwolenia (art. 180a POŚ).

Ryzyka i jak je neutralizować

  1. Błędny zakres ról i działów w rejestrze BDO — wykonaj audyt obowiązków i uzupełnij wpis.
  2. Ewidencja nieodzwierciedlająca stanu faktycznego — uporządkuj kody, ważenie i obieg dokumentów.
  3. Nieprawidłowe lub spóźnione KPO — wdróż checklisty operacyjne i kontrolę jakości danych.
  4. Przekroczone progi bez pozwolenia — policz strumienie odpadowe „instalacyjne” i złóż wniosek.
  5. Braki w rozliczeniach opakowaniowych — zapewnij poziomy odzysku lub rozlicz opłatę produktową.

Co zrobić od ręki w typowym zakładzie?

  • Zweryfikować role z art. 50–51 i kompletność wpisu BDO.
  • Ustawić ewidencję (art. 66) i obieg KPO (art. 67) — odpowiedzialne osoby, upoważnienia, harmonogramy.
  • Policzyć roczne ilości odpadów z eksploatacji instalacji i ocenić wymóg pozwolenia (art. 180a POŚ).
  • Zweryfikować status wprowadzającego produkty w opakowaniach — poziomy odzysku/recyklingu lub opłata produktowa.

FAQ — najczęstsze pytania

1. Czy mój zakład musi być w BDO?

Jeżeli wykonujesz działalność wymienioną w art. 50 ustawy o odpadach (np. wprowadzanie produktów w opakowaniach, prowadzenie odzysku/recyklingu) — tak. W wybranych przypadkach wpis następuje z urzędu (art. 51).

2. Czy wielkość firmy ma znaczenie dla wpisu do BDO?

Nie. Decyduje rodzaj działalności, nie skala. Obowiązek wynika z art. 50–51 ustawy o odpadach.

3. Kto odpowiada za ewidencję odpadów w zakładzie?

Posiadacz odpadów (co do zasady wytwórca) — art. 66 ustawy o odpadach. Można upoważnić pracownika, ale odpowiedzialność organizacyjna pozostaje po stronie przedsiębiorcy.

4. Kiedy wystawiam KPO?

Zawsze przy przekazaniu odpadu innemu podmiotowi.

5. Czy muszę mieć pozwolenie na wytwarzanie odpadów?

Tak, jeśli w związku z eksploatacją instalacji przekraczasz progi: > 1 Mg/rok odpadów niebezpiecznych lub > 5000 Mg/rok pozostałych (art. 180a POŚ).

6. Co to jest instalacja w rozumieniu POŚ?

To stacjonarne urządzenie techniczne lub zespół takich urządzeń połączonych technologicznie na terenie jednego zakładu, a także pewne budowle — zgodnie z definicją w Prawie ochrony środowiska.

7. Czy mikroprzedsiębiorca musi prowadzić ewidencję?

Jeśli wytwarza odpady podlegające ewidencji — tak (art. 66). Ustawa nie zwalnia z uwagi na wielkość przedsiębiorcy. Ustawodawca przewidział jednak zwolnienie dla kilku kodów odpadów przy założeniu wytworzenia ich w ilości nieprzekraczającej określonych progów. 

8. Kto odpowiada za transport odpadu?

Transportujący potwierdza operacje w KPO, ale przekazujący musi zweryfikować uprawnienia przewoźnika i odbiorcy.

9. Co, jeśli nie osiągnę poziomów recyklingu dla opakowań?

Wprowadzający ponosi opłatę produktową.

10. Czy mogę zlecić obowiązki opakowaniowe organizacji odzysku?

Tak, ale nadal odpowiadasz za zapewnienie realizacji obowiązków na mocy umowy i sprawozdawczości w BDO.

11. Jak udokumentować rozbieżności mas w KPO?

Należy wykonać korektę KPO w BDO i zachować uzasadnienie (np. udokumentowane różnice wagowe).

12. Jak często aktualizować wpis w BDO?

Na bieżąco — każda zmiana profilu działalności lub danych powinna być odzwierciedlona we wpisie.

Potrzebujesz wsparcia BDO ?

Przeprowadzimy audyt twojego zakładu, poukładamy KEO i KPO, przygotujemy wniosek o pozwolenie na wytwarzanie odpadów oraz rozliczenia opakowaniowe.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w bieżącej pracy zakładu, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
Gospodarowanie odpadami Przetwarzanie odpadów

Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

Utrata statusu odpadu; przetwarzanie odpadów; odpady
Utrata statusu odpadu; przetwarzanie odpadów; odpady

Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

Gdy po odpowiednim przetwarzaniu powstaje materiał o parametrach produktu, mamy do czynienia z utratą statusu odpadu. Od tego momentu stosujesz zasady właściwe dla produktów, a nie reżim odpadowy.

Jeśli szukasz wsparcia w ułożeniu procesu od strony prawnej i technicznej, sprawdź nasze usługi – doradztwo środowiskowe oraz artykuły na blogu Sozos.

Czym różni się odpad od produktu w praktyce

  • Odpady: BDO, zasady magazynowania/transportu odpadów, decyzje administracyjne.

  • Produkt: zwykła sprzedaż rynkowa, ale pełna odpowiedzialność za parametry i zgodność z przepisami produktowymi.

Kiedy warto dążyć do „wyjścia” z reżimu odpadów

Gdy wytwarzasz stabilny jakościowo materiał, na który jest realny popyt. Zwykle oznacza to niższe koszty obsługi odpadowej i dostęp do szerszego rynku.

Ustawa o odpadach – gdzie zaczyna się „koniec odpadu”

Art. 14 ustawy o odpadach działa dopiero po odzysku (w tym recyklingu): najpierw prowadzimy proces R (np. R3, R4, R5), a dopiero potem sprawdzamy, czy powstały materiał spełnia warunki utraty statusu odpadu. Jeżeli spełnia — przestaje być odpadem; jeśli nie — pozostaje odpadem.

Cztery filary art. 14: test, który trzeba zdać „łącznie”

1) Konkretny cel użycia

Materiał musi mieć z góry określone zastosowanie (np. produkt o zdefiniowanej specyfikacji).

2) Rynek lub popyt

Niezbędne są wiarygodne dowody rynkowe (umowy, zapytania, cenniki).

3) Wymagania techniczne i zgodność z prawem

Spełnienie norm i przepisów produktowych/chemicznych (np. REACH/CLP) właściwych dla planowanego użycia.

4) Brak negatywnego wpływu

Użycie nie może pogarszać stanu środowiska ani zagrażać zdrowiu.
Skutek następuje z mocy prawa (ex lege) w chwili spełnienia przesłanek, a do pierwszego użycia lub wprowadzenia do obrotu materiał wciąż musi utrzymywać zgodność; jeśli warunki przestaną być spełniane — staje się odpadem.

Kryteria szczegółowe utraty statusu odpadu

Jeśli dla danego strumienia istnieją kryteria określone w przepisach prawa Unii Europejskie (UE) lub rozporządzenie krajowe wydane w oparciu art. 14 ust. 1a ustawy odpadach, stosujemy je bezpośrednio (np. w zakresie destruktu asfaltowego). Zakres takiego rozporządzenia obejmuje m.in. rodzaje odpadów, dopuszczalne techniki, kryteria jakości, wymagania systemowe i oświadczenia o zgodności.


W orzeczeniu TSUE z 28.03.2019 r. (C-60/18) dopuszczono, aby państwo uzależniało utratę statusu odpadu od aktu ogólnego (gdy brak unijnych kryteriów) i wskazano, że posiadacz nie ma roszczenia o indywidualne „stwierdzenie EoW”.
Komentarz omawia też spór o „dwutorowość”: część autorów widzi dwa równoległe tryby (spełnienie warunków ogólnych albo wymagań UE), inni podkreślają pierwszeństwo rozporządzeń unijnych dla złomu, stłuczki szklanej i złomu miedzi. W praktyce to dodatkowy argument za precyzyjną dokumentacją i jasnym mapowaniem kryteriów na proces.

Jeżeli szczegółowe kryteria nie zostały określone w ww. przepisach prawa Unii Europejskie (UE) lub rozporządzeniach krajowych z art. 14 ust. 1a ustawy odpadach, szczegółowe kryteria utraty statutu odpadu określa się w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów.

Przetwarzanie odpadów: jak „doprowadzić” do utraty statusu

Przetwarzanie odpadów (odzysk/unieszkodliwianie) trwa do chwili utraty statusu — do tego momentu działasz w reżimie odpadowym (ewidencja, warunki instalacyjne, magazynowanie/transport). Kluczem jest zaprojektowanie procesu tak, by wynik spełniał test art. 14 i ewentualne kryteria szczegółowe; rolą dokumentacji jest wykazanie jakości, zgodności produktowej oraz popytu.

Jeśli chcesz ułożyć procedury , sprawdź doradztwo środowiskowe Sozos i publikacje na naszym blogu.

Zezwolenie na przetwarzanie odpadów: do kiedy i po co

Dopóki materiał nie utraci statusu odpadu, wszystkie operacje są przetwarzaniem odpadów i co do zasady wymagają zezwolenia na przetwarzanie odpadów (często łącznie ze zbieraniem). W komentarzu akcentuje się, że przy braku unijnych/krajowych kryteriów szczegółowych zakres zezwolenia i parametry jakościowe procesu mają krytyczne znaczenie dla bezpiecznego wykazania utraty statusu. Po spełnieniu warunków — dopiero wtedy pierwsze użycie/wprowadzenie do obrotu jako produkt.

Potrzebujesz wsparcia przy decyzji lub jej zmianie? Skontaktuj się z nami.

Plan działania krok po kroku

Krok 1. Zaplanuj końcowy produkt i jego zastosowanie

Nazwij produkt, określ parametry i normy, których dotyczy. To Twoja mapa dla procesu, badań i dokumentów.

Krok 2. Zaplanuj przetwarzanie odpadów

Dobierz operacje (sortowanie, mycie, suszenie, kruszenie, granulacja) i ustaw punkty kontroli jakości. Przetwarzanie odpadów trwa do chwili spełnienia wszystkich warunków — wtedy następuje utrata statusu odpadu.

Krok 3. Rozpoznaj popyt: umowy, zapytania, cenniki

Zbierz namacalne dowody, że materiał znajdzie nabywcę. 

Krok 4. Wykonaj badania i potwierdź parametry

Użyj metod zgodnych z docelowymi normami. Zrób serię pilotażową i potwierdź jakość plus bezpieczeństwo środowiskowe.

Krok 5. Przygotuj dokumenty niezbędne dla produktu

Karta techniczna (parametry i tolerancje), deklaracja zgodności/oświadczenie producenta (jeśli właściwe), etykieta (nazwa, partia, kontakt), prosta instrukcja stosowania.

Krok 6. Przejdź z reżimu odpadów do reżimu produktowego

Jeśli materiał spełnia cztery warunki i masz kompletną dokumentację — następuje utrata statusu odpadu i możesz sprzedawać materiał jak produkt. W razie pytań — napisz do nas.

Przykłady zastosowań procedury utraty statusu odpadu

Kruszywa z gruzu budowlanego

Selekcja → kruszenie → odsiew → badania (np. uziarnienie, mrozoodporność) → deklaracja właściwości użytkowych i etykieta → sprzedaż do podbudów drogowych. Popyt: firmy drogowe, wykonawcy robót ziemnych. Więcej praktycznych wskazówek: blog Sozos.

Złom stali i aluminium

Sortowanie → oczyszczanie → klasyfikacja jakości → potwierdzony odbiorca (huta/odlewnia) → dokumenty jakości. Popyt stabilny; jakość i czystość mają kluczowe znaczenie.

Granulat tworzyw sztucznych

Mycie → suszenie → granulacja → badania (MFI, gęstość, zanieczyszczenia) → karta techniczna i deklaracja zgodności → sprzedaż do profili i folii technicznej (zwykle bez kontaktu z żywnością).

FAQ — najczęstsze pytania

Czy potrzebuję „decyzji” potwierdzającej, że mam już produkt?

Nie. Jeśli spełniasz cztery warunki (zastosowanie, popyt, wymagania, bezpieczeństwo) i masz to udokumentowane, utrata statusu odpadu następuje z mocy prawa. Organy mogą to weryfikować, więc dokumentacja musi być rzetelna.

Co, jeśli po czasie parametry spadną?

Jeśli materiał przestaje spełniać warunki, może znowu być traktowany jak odpad. Utrzymuj jakość do pierwszej sprzedaży/użycia i stosuj proste procedury reklamacyjne.

Czy bez badań da się przejść na produkt?

W praktyce — nie. Badania pod odpowiednie normy to podstawa. Same „oględziny” zazwyczaj nie wystarczą.

Czy muszę posiadać zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

Zezwolenie na przetwarzanie odpadów nie decyduje o utracie statusu odpadu, ale decyduje o legalności takiego działania.

Innymi słowy, aby działać legalnie, potrzebujesz zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
BDO Opłata produktowa

Jakie produkty podlegają opłacie produktowej ? Sprawdź pełną listę !

Opłata produktowa
Opłata produktowa

Opłata produktowa – kogo dotyczy?

Opłata produktowa to obowiązkowe świadczenie, które muszą uiszczać przedsiębiorcy wprowadzający określone produkty bądź produkty w opakowaniach na rynek krajowy.

Celem tej opłaty jest zachęcanie do odpowiedzialnego gospodarowania odpadami i finansowanie systemów recyklingu.

 Jeśli Twoja firma zajmuje się produkcją, importem lub dystrybucją towarów w opakowaniach, powinieneś sprawdzić, czy masz obowiązek jej uiszczania.

Poniżej przedstawiamy listę produktów podlegających opłacie produktowej.

Opakowania, w których wprowadzane są produkty 

Jedną z głównych kategorii objętych opłatą produktową są opakowania.

W tym przypadku nie chodzi jednak o same produkty, a o opakowania, w których produkty te są wprowadzane (importowane bądź sprzedawane klientowi zarówno detalicznemu, jak i hurtowemu).

Dotyczy to firm, które przy wprowadzaniu na rynek wykorzystują miedzy innymi:

  • opakowania plastikowe,
  • opakowania kartonowe
  • opakowania papierowe
  • opakowania drewniane
  • opakowania szklane,
  • opakowania metalowe,
  • opakowania wielomateriałowe (np. kartony po napojach),

Jeśli Twoja firma dostarcza produkty w opakowaniach, masz obowiązek prowadzenia ewidencji i rozliczania się z opłaty produktowej w ramach corocznych sprawozdań składanych w systemie BDO.\

Sprawdź ustawę ⇒ §

Opony, oleje i smary 

Kolejną grupą produktów objętych opłatą produktową są opony i smary. W szczególności dotyczy to:

  • nowych i używanych opon samochodowych, motocyklowych oraz rolniczych,
  • olejów smarowych i przemysłowych,
  • preparatów smarowych.

Przedsiębiorcy wprowadzający te produkty na rynek są zobowiązani do rozliczania się z opłaty produktowej.

Sprawdź ustawę ⇒ §

Sprzęt elektryczny i elektroniczny

Sprzęty elektryczne i elektroniczne są objęte szczególnymi regulacjami dotyczącymi odzysku i recyklingu.

W ramach opłaty produktowej należy uwzględnić między innymi:

  • urządzenia AGD (pralki, lodówki, mikrofalówki),
  • sprzęt RTV (telewizory, radia, dekodery),
  • komputery, drukarki i monitory,
  • telefony komórkowe i akcesoria elektroniczne.

Obowiązki dotyczące rozliczenia się z opłaty produktowej obejmują zarówno producentów, jak i importerów sprzętu elektrycznego i elektronicznego, którzy sprowadzają je celem dalszej odsprzedaży lub na własny użytek.

Wprowadzając na rynek sprzęt elektryczny bądź elektroniczny, przedsiębiorcy muszą prowadzić niezbędne ewidencje oraz rozliczać się z obowiązku zbierania zużytego sprzętu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku zużytego sprzętu w ramach corocznych sprawozdań w systemie BDO.

Sprawdź ustawę ⇒ §

Baterie i akumulatory 

Obowiązek związany z opłatą produktową dotyczy baterii i akumulatorów przenośnych.

W przypadku pozostałych rodzajów baterii bądź akumulatorów, przedsiębiorcy wprowadzający je na rynek są zobowiązani do sporządzanie corocznego sprawozdania w systemie BDO.

Powyższe obowiązki dotyczą zarówno producentów, jak i importerów baterii i akumulatorów, którzy sprowadzają je celem dalszej odsprzedaży oraz na własny użytek.

Obowiązki te dotyczą także przedsiębiorców, w którzy importują baterie i akumulatory w innych produktach, np. sprzęcie elektronicznym lub pojazdach.

Sprawdź ustawę ⇒ §

Pojazdy

Kolejną kategorią podlegającą opłacie produktowej są pojazdy kategorii M1 i N1 oraz motorowery trójkołowe zaliczone do kategorii L2e.

Obowiązek rozliczenia dotyczy zatem:

  • samochodów osobowych i dostawczych,
  • motocykli i skuterów.

W związku z powyższym, do rozliczenia się za wprowadzone na rynek krajowy pojazdy, są zobowiązaniu:

– importerzy, którzy sprowadzający z zagranicy pojazdy zarówno nowe, jak i używane, celem ich dalszej odsprzedaży,

– przedsiębiorcy, którzy sprowadzają z zagranicy pojazdy nowe i używane na użytek własny.

W przypadku działalności dotyczącej pojazdów, nie mamy do czynienia stricte z opłatą produktową za właśnie te pojazdy, a obowiązkiem rozliczenia opon, akumulatorów oraz środków smarnych, które zostały wprowadzone razem z pojazdem.

Dodatkowo wprowadzający pojazd jest obowiązany zapewnić tzw. sieć zbierania pojazdów.

Wprowadzający pojazd, który nie zapewnił sieci w roku kalendarzowym, jest obowiązany bez wezwania do obliczenia i uiszczenia opłaty za brak sieci.

Każdy przedsiębiorca wprowadzający pojazdy na rynek ma obowiązek odpowiedniego raportowania i rozliczania się z tytułu ewentualnych opłat

Sprawdź ustawę ⇒ §

Narzędzia połowe

Do rozliczenia opłaty produktowej oraz złożenia corocznego sprawozdania w systemie BDO są zobowiązani także przedsiębiorcy, którzy wprowadzają do obrotu narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne.

Sprawdź ustawę ⇒ §

Podsumowanie

Opłata produktowa obejmuje szeroki zakres produktów, a jej celem jest wsparcie systemu recyklingu i utylizacji odpadów.

Jeśli Twoja firma zajmuje się produkcją, importem lub dystrybucją produktów wymienionych powyżej, warto sprawdzić obowiązujące przepisy oraz dopełnić niezbędne formalności.

Pamiętaj, że brak spełnienia obowiązków może skutkować sankcjami finansowymi.

Warto więc zadbać o odpowiednią ewidencję i terminowe rozliczenia.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie BDO oraz opłat produktowych, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
BDO Opłata produktowa

BDO w Gastronomii – Obowiązki, Opłaty i Kluczowe Wymagania

BDO; gastronomia
BDO; gastronomia

Co to jest BDO i kogo dotyczy?

BDO, czyli Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami, to system, który ma na celu monitorowanie przepływu odpadów w Polsce. Obowiązek rejestracji w BDO dotyczy m.in. firm gastronomicznych, które w swojej działalności generują odpady lub wprowadzają na rynek produkty w opakowaniach.

Restauracje, bary, kawiarnie i inne lokale gastronomiczne muszą zwrócić szczególną uwagę na swoją działalność w kontekście przepisów dotyczących BDO. Brak rejestracji lub niewłaściwe zarządzanie odpadami może skutkować wysokimi karami finansowymi.

Wytwarzanie odpadów w gastronomii

Branża gastronomiczna jest jednym z sektorów, w których powstaje znaczna ilość różnorodnych odpadów, takich jak:

  • odpady spożywcze – resztki jedzenia, przeterminowane produkty spożywcze,
  • opakowania – plastikowe, szklane i metalowe pojemniki po produktach spożywczych,
  • odpady komunalne – odpady zmieszane, papierowe, bioodpady.

Co do zasady, każdy przedsiębiorca działający w branży gastronomicznej powinien prowadzić ewidencję odpadów oraz przekazywać je odpowiednim podmiotom zajmującym się ich dalszym zagospodarowaniem.

Należy jednak zaznaczyć, że obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy wytwórców odpadów komunalnych (tj. odpadów z grupy 20 katalogu odpadów)

Opłata produktowa – kogo dotyczy?

Lokale gastronomiczne, które wprowadzają na rynek produkty w opakowaniach, mogą podlegać obowiązkowi uiszczania opłaty produktowej. Dotyczy to szczególnie restauracji oferujących posiłki na wynos, ponieważ korzystają one z jednorazowych opakowań.

Wysokość opłaty produktowej zależy od ilości wprowadzonych opakowań i ich rodzaju.

W celu uniknięcia tej opłaty, firma może spełnić obowiązek recyklingu odpadów opakowaniowych na odpowiednim poziomie bądź złożyć wniosek o udzielenie pomocy de minimis.

Sprawdź ustawę ⇒ §

Opłata recyklingowa – dla kogo ?

Przedsiębiorców działających w branży gastronomicznej obowiązywać może także opłata recyklingowa, której celem jest ograniczenie użycia plastikowych toreb na zakupy.

Każdy przedsiębiorca, który oferuje klientom torby z tworzyw sztucznych, ma obowiązek pobierania od nich opłaty, a następnie odprowadzania jej do właściwego urzędu skarbowego.

W gastronomii dotyczy to przede wszystkim lokali oferujących jedzenie na wynos, które oferują plastikowe torby do pakowania zamówień.

Opłaty recyklingowej nie pobiera się od nabywającego bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego.

Opłata SUP – najnowszy obowiązek 

Opłata SUP dotyczy ona przedsiębiorców, którzy oferują opakowania jednorazowe wykonane z tworzywa sztucznego, takie jak:

  • kubki plastikowe,
  • pojemniki na żywność wykonane z tworzyw sztucznych.

Każdy właściciel lokalu gastronomicznego, który wykorzystuje tego rodzaju produkty, jest zobowiązany do informowania klientów o wpływie plastiku na środowisko oraz do pobierania opłaty SUP.

Wysokość opłaty jest uzależniona od rodzaju opakowania i jest pobierana od sztuki.

Pobranie opłaty SUP nie zwalnia z konieczności rozliczenia opłaty produktowej.

Rejestracja w BDO oraz kary za brak wpisu

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność bez wpisu w BDO, a są do tego zobowiązani, mogą zostać ukarani administracyjną karą pieniężną od 1 000 zł do 1 000 000 zł.

Informacje niezbędne do wykazania w systemie BDO obejmują miedzy innymi:

– wytwarzanie odpadów,

– wprowadzanie produktów w opakowaniach,

– ofertowanie plastikowych toreb na zakupy,

– oferowanie opakowań podlegających opłacie SUP.

Dodatkowo, brak prowadzenia ewidencji niezbędnych ewidencji, np. w zakresie opakowań, odpadów może skutkować karą w wysokości nawet 50 000 zł.

Podsumowanie

Dla przedsiębiorców z branży gastronomicznej kluczowe jest spełnienie obowiązków wynikających z systemu BDO.

Obejmuje to nie tylko rejestrację w bazie, ale również regularne raportowanie wytwarzanych odpadów i terminowe wnoszenie opłat (produktowej, recyklingowej oraz SUP).

Przestrzeganie przepisów pozwoli uniknąć wysokich kar i przyczyni się do ochrony środowiska.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie BDO oraz opłat za opakowania, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
BDO Gospodarowanie odpadami

Opłata recyklingowa za reklamówki a BDO

opłata recyklingowa; opłata za reklamówki
opłata recyklingowa; opłata za reklamówki

Opłata recyklingowa za reklamówki a BDO – co musisz wiedzieć.

Opłata recyklingowa za reklamówki to obowiązek, który dotyczy wielu przedsiębiorców. Ma na celu ograniczenie zużycia plastikowych toreb. Przy tym ważne jest zrozumienie, jak opłata ta, a także szereg innych obowiązków, wiąże się z BDO, czyli Bazą Danych o Produktach i Opakowaniach.

Czym jest opłata recyklingowa?

Opłata recyklingowa to dodatkowa opłata za torby z tworzyw sztucznych.

Obowiązek ten ma pomóc w walce z nadmiernym zużyciem plastiku.

Opłata co do zasady jest pobierana od:

  1. lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 50 mikrometrów,
  2. pozostałych toreb na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału równej 50 mikrometrów i większej,
z uchwytami lub bez uchwytów, wykonanych z tworzywa sztucznego, które są oferowane w jednostkach handlu detalicznego lub hurtowego.

Obowiązek pobrania opłaty nie dotyczy wszystkich toreb. 

Z opłaty recyklingowej zwolnione są:

  • bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, które są wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako podstawowe opakowanie żywności.

Zagadnienia związane z opłatą recyklingową reguluje ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Kto musi pobierać opłatę recyklingową?

Opłatę pobierają przedsiębiorcy, którzy oferują jednorazowe reklamówki swoim klientom. Dotyczy to zarówno małych sklepów, jak i dużych sieci handlowych.

Każdy przedsiębiorca, który udostępnia torby, ma obowiązek doliczać do ich ceny opłatę recyklingową. Stawka wynosi 20 groszy za sztukę.

Ile wynosi opłata recyklingowa ?

Stawka opłaty recyklingowej za jedną torbę wynosi 20 groszy.

Opłata może stanowić całkowity koszt torby lub zostać doliczona do ceny ustalonej przez przedsiębiorcę.

Jak rozliczać opłatę recyklingową ?

Opłatę musisz wnieść do 15 dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym została pobrana.

Przykładowo, opłatę za I kwartał roku wnosi się do 15 kwietnia.

Opłatę przelewasz na konto bankowe otwarte przez marszałka województwa.

Opłata recyklingowa a podatek VAT

Co do zasady, opłata recyklingowa, która jest elementem należności za torbę, jest wliczana do podstawy opodatkowania z tego tytułu i jest opodatkowana podatkiem VAT.

Co to jest BDO?

BDO, czyli Baza Danych o Produktach i Opakowaniach, to system, który pomaga monitorować gospodarowanie odpadami w Polsce.

Wpis do BDO jest obowiązkowy między innymi dla firm, które:

  • Udostępniają torby na zakupy objęte opłatą recyklingową.
  • Wytwarzają odpady w ramach swojej działalności.

Jak opłata recyklingowa łączy się z BDO?

Każda firma pobierająca opłatę recyklingową musi być zarejestrowana w BDO.

Opłaty te są odprowadzane do urzędu, a informacje o ilościach toreb są raportowane w systemie BDO w ramach sprawozdań rocznych, składanych do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

Jeśli przedsiębiorca nie zarejestruje się w BDO, naraża się na wysokie kary finansowe.

Jak zarejestrować się w BDO?

Rejestracja w BDO odbywa się online. W tym celu należy:

  1. Wejść na stronę rejestru BDO.
  2. Wypełnić wniosek rejestracyjny.
  3. Dołączyć wymagane dokumenty, np. NIP i REGON firmy.

Po akceptacji wniosku, firma otrzymuje indywidualny numer w systemie BDO.

Co grozi za brak rejestracji lub opłat?

Niepobieranie opłaty recyklingowej lub brak wpisu do BDO wiąże się z karami. 

Mogą to być:

  • Grzywny w wysokości do kilkudziesięciu tysięcy złotych.
  • Dodatkowe opłaty administracyjne.

Ewidencja – dodatkowy obowiązek przy opłacie recyklingowej

Oferując torby podlegające opłacie recyklingowej, masz obowiązek prowadzić ewidencję nabytych i wydanych toreb na zakupy z tworzywa sztucznego.

W przypadku kilku sklepów lub hurtowni, masz obowiązek prowadzić osobną ewidencje dla każdego z nich.

Ewidencję przechowuje się przez 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, którego informacje dotyczą.

Podsumowanie

Opłata recyklingowa i BDO to ważne elementy dbania o środowisko. Jeśli prowadzisz sklep i udostępniasz plastikowe torby, pamiętaj o swoich obowiązkach:

  • Pobieraj opłatę recyklingową.
  • Zarejestruj się w BDO.
  • Prowadź ewidencję.
  • Składaj raporty w systemie.

Działaj zgodnie z przepisami, by uniknąć kar.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie opłat za opakowania, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
BDO Gospodarowanie odpadami

Odpady budowlane i rozbiórkowe – nowe obowiązki od 2025 roku

Odpady budowlane i rozbiórkowe – nowe obowiązki od 2025 roku
Odpady budowlane i rozbiórkowe – nowe obowiązki od 2025 roku

Odpady budowlane i rozbiórkowe – nowe obowiązki od 2025 roku

Od 1 stycznia 2025 roku wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące gospodarowania odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi. Ich celem jest zwiększenie poziomu odzysku odpadów, a tym samym zmniejszenie wpływu odpadów na środowisko. Poniżej omówiono najważniejsze zmiany i zasady, jakie będą obowiązywać.

Obowiązek segregacji odpadów budowlanych – co musisz wiedzieć?

Nowe przepisy wprowadzają obowiązek segregacji odpadów budowlanych i rozbiórkowych.

W art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach dodano definicję odpadów budowlanych i rozbiórkowych, zgodnie z którą przez odpady te należy rozumieć odpady powstałe podczas robót budowlanych.

Od 2025 roku odpady powstałe podczas budowy, remontów czy rozbiórek będą musiały być dzielone na sześć podstawowych frakcji:
• Drewno
• Metale
• Szkło
• Tworzywa sztuczne
• Gips
• Odpady mineralne (np. beton, cegła, płytki ceramiczne, kamienie)

Obowiązek ten dotyczy zarówno firm budowlanych, jak i firm odbierających odpady od osób prywatnych przeprowadzających remonty.

Zmiana ma na celu poprawienie możliwości recyklingu i przetwarzania odpadów.

Wytwórca odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz następny posiadacz odpadów, mogą zlecić wykonanie obowiązku segregacji innej firmie, która posiada zezwolenie na przetwarzanie odpadów, w drodze umowy określającej dalsze zagospodarowanie wysegregowanych odpadów, zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Gdzie należy segregować odpady budowlane?

Segregacja może być przeprowadzona na miejscu budowy lub rozbiórki, ale istnieje też opcja przekazania zmieszanych odpadów do specjalistycznych firm zajmujących się ich segregacją, które posiadają zezwolenie na przetwarzanie odpadów.

Jak wyżej wskazano, w takiej sytuacji konieczne jest zawarcie pisemnej umowy z podmiotem przetwarzającym odpady.

Wyjątki od obowiązku segregacji odpadów budowlanych

Segregacja odpadów budowlanych jest obligatoryjna, chyba że wysegregowanie nie jest technologicznie możliwe lub brak wysegregowania pozwala na przygotowanie do ponownego użycia, recykling lub inny odzysk.

Kto ponosi odpowiedzialność za segregowanie odpadów budowlanych?

Odpowiedzialność za wykonanie obowiązku segregacji, ponoszą solidarnie wytwórca odpadów budowlanych i rozbiórkowych, następny posiadacz odpadów.

Posiadacz odpadów wysegregowanych jest zobowiązany do gospodarowania odpadami zgodnie z hierarchią określoną w art. 18 ustawy o odpadach.

Co grozi za nieprzestrzeganie przepisów o odpadach budowlanych?

Nieprzestrzeganie obowiązku segregacji odpadów budowlanych może skutkować surowymi karami finansowymi.

Wysokość kar będzie zależała od skali naruszenia i może wynosić od 1 000 zł do nawet 1 000 000 zł.

Aby uniknąć problemów, firmy budowlane i osoby prywatne powinny ściśle przestrzegać nowych zasad.

Odpady budowlane w systemie BDO – co się zmienia?

Zmiany dotyczące odpadów budowlanych będą miały również wpływ na obowiązki związane z Bazą Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO).

Przedsiębiorcy będą musieli dokonać aktualizacji swoich ewidencji, aby uwzględnić nowe wymogi, w tym choćby w zakresie rodzajów odpadów wytwarzanych.

Niezależnie od skali prowadzonej działalności, poprawna rejestracja i prowadzenie dokumentacji w BDO jest kluczowe dla uniknięcia sankcji.

Dlaczego warto przestrzegać przepisów o odpadach budowlanych?

Segregacja odpadów budowlanych pozwala zmniejszyć negatywny wpływ na środowisko. Ponadto przestrzeganie przepisów minimalizuje ryzyko kar finansowych oraz poprawia wizerunek firmy jako odpowiedzialnego partnera w branży budowlanej.

Czy segregacja odpadów budowlanych dotyczy wszystkich?

Tak, obowiązek segregacji dotyczy zarówno firm budowlanych, jak i osób prywatnych wykonujących remonty.

Czy w związku z obowiązkiem prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów budowlanych i rozbiórkowych przestanie obowiązywać kod 17 09 04 – zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu?

Odpad o kodzie 17 09 04 nadal będzie funkcjonował.

Firma budowlana będąca wytwórcą odpadów o kodzie 17 09 04 może przekazać ten odpad przetwarzającemu odpady, który wysegreguje z niego odpowiednie frakcje.

Co zrobić, jeśli nie mogę segregować odpadów na miejscu budowy?

Możesz przekazać odpady do specjalistycznej firmy zajmującej się segregacją, pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy.

Jakie są sankcje za brak segregacji odpadów budowlanych?

Ustawodawca przewidział karę administracyjną za nieprzestrzeganie przepisów mogą wynosić od 1 000 zł do 1 000 000 zł, w zależności od skali naruszenia.

Czy zmiany wpłyną na obowiązki w systemie BDO?

Tak, przedsiębiorcy muszą zaktualizować swoje ewidencje w systemie BDO, aby spełnić nowe wymogi dotyczące odpadów budowlanych.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie obowiązków dotyczących gospodarowania odpadami, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA
Kategorie
BDO Bez kategorii

Podstawowe zagadnienia bazy danych o odpadach

Obowiązki BDO
Obowiązki BDO

Obowiązki przedsiębiorców obejmujące system BDO regulują przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.).

Rejestr BDO (Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami) stanowi kluczowy element systemu gospodarki odpadami w Polsce. BDO to centralna baza danych odpadowych, która umożliwia kontrolę nad krajową gospodarką odpadami oraz zapewnia elektroniczną realizację obowiązków rejestrowych, ewidencyjnych i sprawozdawczych w zakresie gospodarki odpadami.

Wpis do bazy jest niezbędny dla wielu przedsiębiorców, którzy w swojej działalności wytwarzają odpady lub zajmują się ich przetwarzaniem.

Wpisy dokonywane do rejestru (systemu BDO) można podzielić na dwa rodzaje:

    1. Wpisy z urzędu dokonywane przez marszałka województwa
    2. Wpisy na wniosek zainteresowanego podmiotu

ZAKRES OSÓB LUB INNYCH PODMIOTÓW, KTÓRE MUSZĄ ZŁOŻYĆ WNIOSEK O WPIS DO systemu BDO WYZNACZA ART. 50 USTAWY O ODPADACH, wraz z późniejszymi zmianami oraz odpowiednimi aktami wykonawczymi.

Wpisem na wniosek objęci są przedsiębiorcy realizujący szczegółowo wymienione działania prowadzone na podstawie ustawy o odpadach lub na podstawie sześciu innych ustaw dotyczących ochrony środowiska:

  1. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej,
  2. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji,
  3. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym,
  4. o bateriach i akumulatorach,
  5. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi,
  6. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Obowiązek wpisu do rejestru dotyczy także podmiotów wprowadzających produkty, które produkują lub importują opakowania, a także firm uczestniczących w transakcjach wewnątrzwspólnotowych w ramach BDO.

Uzyskanie wpisu do rejestru jest warunkiem legalności prowadzonej działalności objętej art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach.

Od zasady wpisu na wniosek, ustawodawca wprowadził również wyjątek. Wyjątek dotyczy wprowadzających sprzęt elektryczny i elektroniczny poprzez autoryzowanego przedstawiciela wyznaczonego przez producenta spoza terytorium Unii Europejskiej. W takiej sytuacji, jeśli autoryzowany przedstawiciel producenta jest już wpisany do rejestru BDO, podmiot wprowadzający sprzęt nie musi rejestrować się samodzielnie (art. 25 ust. 1 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Autoryzowany przedstawiciel jest zobowiązany do zamieszczenia w rejestrze wykazu wprowadzających sprzęt, którzy przekazali mu informacje o masie wprowadzonego do obrotu sprzętu w danym oraz poprzednim roku kalendarzowym.

Wpisy „z urzędu” dotyczą podmiotów, które wcześniej nie uzyskały odpowiedniego wpisu do rejestru na wniosek. Są to podmioty, które uzyskały akt administracyjny w postaci:

1. pozwolenia:

  • zintegrowanego,
  • na wytwarzanie odpadów,

2. zezwolenia na:

  • zbieranie odpadów,
  • przetwarzanie odpadów,
  • prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych,

3. koncesji na podziemne składowanie odpadów,

4. decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi.

Podmioty wymienione w art. 50 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach muszą uzyskać wpis do rejestru BDO przed rozpoczęciem działalności w zakresie gospodarki odpadami.

Kiedy należy złożyć wniosek o wpis w systemie BDO?

Obowiązek rejestracji w BDO dotyczy zarówno przedsiębiorców zajmujących się odpadami komunalnymi, jak i podmiotów, które je wytwarzają w ramach prowadzonej działalności.

Zgodnie z ustawą o odpadach, przed rozpoczęciem działalności objętej koniecznością wpisu, podmiot jest obowiązany uzyskać wpis do rejestru – to uzyskanie numeru rejestrowego, nie samo złożenie wniosku, warunkuje legalność prowadzenia działalności.

Wniosek o wpis do rejestru należy złożyć za pośrednictwem systemu teleinformatycznego BDO, logując się poprzez indywidualne konto użytkownika.

Po rejestracji przedsiębiorca otrzymuje numer rejestrowy, który jest używany w dalszej ewidencji i sprawozdawczości. Numer rejestrowy powinien być umieszczany na dokumentach sporządzanych w związku z prowadzoną działalnością, w tym na fakturach czy innych dokumentach i wszelkich danych odpadowych.

Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach, działalność objętą koniecznością wpisu może prowadzić wyłącznie podmiot wpisany do rejestru. Dotyczy to również prowadzenia ewidencji odpadów oraz wypełniania kart przekazania odpadów.

Niezłożenie wniosku o wpis do rejestru BDO lub prowadzenie działalności bez uzyskania wpisu zagrożone jest sankcjami administracyjnymi, w tym grzywną administracyjną lub karą ograniczenia wolności, zgodnie z przepisami ustawy o odpadach. Dotyczy to także niewywiązywania się z obowiązku sprawozdawczego czy ewidencyjnego.

Zwolnienia z obowiązku wpisu

Z obowiązku wpisu do rejestru BDO zwolnione są podmioty, które wytwarzają wyłącznie odpady wymienione w tzw. limicie ilościowym odpadów dla działalności nierejestrowanej. Zwolnienie dotyczy mikroprzedsiębiorców i niektórych rodzajów działalności niewytwarzających znacznej ilości odpadów, o ile nie podlegają innym przepisom wymuszającym rejestrację (szczegółowe limity określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska).

Ile trwa wpisanie firmy do systemu BDO?

Marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru na wniosek zainteresowanego podmiotu, po stwierdzeniu, że wniosek nie zawiera braków formalnych, niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku.

Proces uzyskania wpisu do rejestru BDO przebiega wyłącznie elektronicznie, z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego BDO, co znacząco usprawnia całą procedurę.

Warto tutaj dodać, że dla każdego wytwórcy odpadów, który podlega obowiązkowi prowadzenia ewidencji odpadów, rejestr BDO stanowi kluczowe narzędzie w zakresie gospodarki odpadami oraz gromadzenia informacji na ten temat. Od 1 stycznia 2020 roku system działa w pełni elektronicznie, co usprawnia procesy związane z ewidencją i sprawozdawczością w obszarze ochrony środowiska.

BDO w zakresie ewidencji umożliwia zgłaszanie wszystkich rodzajów odpadów, również tych powstających w ilościach większych niż dopuszczalne limity dla działalności nierejestrowanej.

Ile kosztuje wpis do systemu BDO ?

Co do zasady, wpis do systemu BDO jest bezpłatny.

Istnieje jednak grupa podmiotów, zobowiązanych do wniesienia opłaty rejestrowej, a następnie do wnoszenia opłat rocznych.

Opłaty ponoszą:

1) wprowadzający sprzęt i autoryzowanych przedstawicieli,

2) wprowadzający baterie lub akumulatory,

3) wprowadzający pojazdy,

4) producenci, importerzy i wewnątrzwspólnotowi nabywcy opakowań,

5) wprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach,

6) wprowadzający na terytorium kraju opony,

7) wprowadzający na terytorium kraju oleje smarowe.

Wysokość opłaty rejestrowej oraz rocznej określa Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie stawek opłat produktowych oraz rejestrowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2531). Opłata roczna powinna być wniesiona do końca lutego każdego roku, pod rygorem wykreślenia z rejestru BDO.

Opłaty rejestrowej nie uiszcza przedsiębiorca wpisany do rejestru EMAS, który składając wniosek o wpis do rejestru przedłoży informację potwierdzającą dobrowolny udział w systemie EMAS.

Wysokość opłaty rejestrowej oraz rocznej wynosi:

– dla mikroprzedsiębiorców – 200zł,

– dla pozostałych przedsiębiorców – 800zł.

Kiedy należy zmienić lub zaktualizować wpis w systemie BDO ?

Podmiot wpisany do rejestru jest obowiązany do złożenia marszałkowi województwa wniosku o zmianę wpisu w rejestrze przy użyciu aktualizacyjnego formularza elektronicznego w przypadku zmiany:

1) informacji zawartych w rejestrze,

2) zakresu prowadzonej działalności wymagającej wpisu do rejestru

– w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana.

Zmiany w systemie BDO należy zgłaszać niezwłocznie również w przypadku rozszerzenia działalności w zakresie zbierania odpadów lub zmiany danych kontaktowych wskazanych podczas rejestracji w rejestrze BDO.

Kiedy złożyć wniosek o wykreślenie z systemu BDO ?

W przypadku trwałego zaprzestania wykonywania działalności wymagającej wpisu do rejestru podmiot jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania tej działalności, do złożenia marszałkowi województwa wniosku o wykreślenie z rejestru przy użyciu formularza elektronicznego.

KONTAKT NASZA OFERTA

SOZOS
Biuro Realizacji Ochrony Środowiska
ul. Strzelecka 9
41-250 Czeladź
NIP: 6251609658

Tel. +48 728 296 041
E-mail: biuro@sozos.pl

© Copyright SOZOS