Home » Przetwarzanie odpadów
Kategorie
BDO Ewidencja odpadów Gospodarowanie odpadami Przetwarzanie odpadów

Produkcja kruszywa z odpadów – zezwolenie na przetwarzanie odpadów

Produkcja kruszywa z odpadów – zezwolenie na przetwarzanie odpadów

Kruszenie i przesiewanie odpadów mineralnych (np. gruzu betonowego i ceglanego) w celu uzyskania kruszywa to jeden z najczęstszych procesów odzysku w praktyce.

Kluczowe pytanie brzmi: kiedy jest to legalne jako przetwarzanie odpadów na podstawie decyzji, i kiedy powstałe kruszywo może być wprowadzone do obrotu jako produkt.

Poniżej znajdziesz schemat działania: od kwalifikacji procesu i decyzji (zezwolenie na przetwarzanie), przez wymagania magazynowania, BDO i zabezpieczenie roszczeń, aż po utratę statusu odpadu i wymagania jakościowe (w praktyce często powiązane z normą PN-EN 13242).

Kiedy produkcja kruszywa z odpadów wymaga zezwolenia na przetwarzanie odpadów

Co do zasady, dopóki materiał ma status odpadu, wszystkie operacje takie jak kruszenie, sortowanie, przesiewanie, usuwanie zanieczyszczeń czy stabilizacja są przetwarzaniem odpadów i w praktyce wymagają zezwolenia na przetwarzanie odpadów (umożliwiającego także ich magazynowanie przed przetworzeniem).

Szerzej o tej granicy (odpad a produkt) piszemy tutaj: Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

W praktyce decyzja na przetwarzanie jest potrzebna szczególnie wtedy, gdy przyjmujesz odpady od innych podmiotów oraz prowadzisz ich przetwarzanie, w tym również w instalacji do odzysku odpadów ( np. linia krusząco-sortująca).

Zezwolenie na przetwarzanie jest niezbędne, gdy chcesz sprzedawać kruszywo jako produkt i musisz udokumentować moment utraty statusu odpadu.

Utrata statusu odpadu – kiedy kruszywo z odpadów staje się produktem

Najważniejsza zasada praktyczna: utrata statusu odpadu następuje dopiero wtedy, gdy spełnione są warunki ustawowe oraz masz dokumenty potwierdzające jakość i bezpieczeństwo zastosowania materiału. Do tego momentu materiał pozostaje odpadem.

Ustawa o odpadach przewiduje cztery podstawowe warunki utraty statusu odpadu.

W skrócie: materiał musi być powszechnie stosowany do określonych celów, mieć rynek/zapotrzebowanie, spełniać wymagania techniczne i prawne dla produktów oraz nie powodować ogólnych negatywnych skutków dla środowiska i zdrowia ludzi.

Podstawa prawna (art. 14 ustawy o odpadach – link): Art. 14 – utrata statusu odpadów

Jak to przełożyć na praktykę przy kruszywie z recyklingu:

  • [ ] zdefiniuj końcowy produkt (frakcje, przeznaczenie, wymagane parametry) i ustal, jakimi normami/wytycznymi będzie się posługiwać odbiorca
  • [ ] zaprojektuj proces (kruszenie, przesiewanie, separacja zanieczyszczeń) oraz punkty kontroli jakości (badania, pobór próbek, częstotliwość)
  • [ ] zaplanuj dokumenty „produktowe” dla kruszywa (deklaracja właściwości użytkowych, zakładowa kontrola produkcji)
  • [ ] zadbaj o należyte udokumentowanie momentu przejścia, tj. kiedy kruszywo przestaje być odpadem i jest produktem – należy to spójnie opisać we wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów

Szczegółowy plan działania (krok po kroku) i przykłady dokumentów opisujemy w dedykowanym artykule:

Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

PN-EN 13242 i dokumenty produktowe – co najczęściej przesądza o „produkcie”

W praktyce kruszywo z odpadów najczęściej „staje się produktem”, gdy spełnia wymagania jakościowe dla zamierzonego zastosowania oraz jest właściwie zadeklarowane. Jeżeli kruszywo ma być wprowadzane do obrotu jako wyrób budowlany, często stosuje się normę PN-EN 13242: Kruszywa do niezwiązanych i związanych hydraulicznie materiałów stosowanych w obiektach budowlanych i budownictwie drogowym.

Zastosowanie tej normy bywa powiązane z obowiązkiem przygotowania dokumentów wymaganych dla wprowadzania wyrobów budowlanych na rynek (np. deklaracji właściwości użytkowych i oznakowania – zależnie od sposobu wprowadzania do obrotu i systemu oceny). W praktyce organy i odbiorcy rynkowi oczekują jasnej identyfikacji frakcji, parametrów oraz wyników badań potwierdzających przydatność.

Wskazówka (interpretacje GUNB o PN-EN 13242 i DoP/CE): GUNB – PN-EN 13242, deklaracja właściwości użytkowych i CE

Uwaga: sama norma nie „zastępuje” decyzji odpadowej. Norma pomaga udokumentować parametry produktu, ale dopiero spełnienie warunków utraty statusu odpadu i spójna dokumentacja procesu pozwala bezpiecznie przejść z reżimu odpadowego do produktowego.

Jakie odpady najczęściej przetwarza się na kruszywo (przykładowe kody)

W praktyce kruszywo z recyklingu powstaje często z odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Poniżej przykłady kodów spotykanych w projektach – zawsze wymagają weryfikacji dla konkretnego strumienia odpadu i źródła pochodzenia:

  • 17 01 01 – odpady betonu
  • 17 01 02 – gruz ceglany
  • 17 01 07 – zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia (inne niż niebezpieczne)
  • 17 05 04 – gleba i ziemia (w tym kamienie) inne niż zawierające substancje niebezpieczne
  • 17 09 04 – zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż niebezpieczne

Ważne: jeżeli w strumieniu występują zanieczyszczenia (np. asfalt, drewno, tworzywa, gips), trzeba przewidzieć etapy separacji i sposób postępowania z zanieczyszczeniami. To istotny element, który organy oceniają w trakcie postępowania o zezwolenie.

Kto wydaje zezwolenie na przetwarzanie odpadów (produkcja kruszywa)

Właściwość organu zależy od rodzaju przedsięwzięcia i skali działalności.

Zważając na typową wydajność instalacji do przetwarzania odpadów / produkcji kruszywa, najczęściej właściwym organem będzie marszałek województwa.

Decyzja środowiskowa (DUŚ) – kiedy może być potrzebna

Przed złożeniem wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów warto sprawdzić, czy planowana instalacja/zakład wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DUŚ).

W wielu projektach odpadowych DUŚ jest etapem krytycznym czasowo i determinuje dalsze decyzje. Jeżeli DUŚ jest wymagana, należy ją uzyskać przed złożeniem wniosku o zezwolenie.

Instalacje do przetwarzania odpadów a DUŚ

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagają instalacje do przetwarzania odpadów, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t, jak również instalacje związane z przetwarzaniem niezależnie od progu wydajnościowego.

Kruszarka i przesiewacz mobilny – dlaczego często traktuje się je jako instalację

Kruszywo z odpadów najczęściej produkuje się z użyciem kruszarki oraz przesiewacza wielopokładowego. Choć są to zwykle urządzenia mobilne, ich praca wymaga czasowego unieruchomienia (ustawienie w miejscu, podłączenia, organizacja stref technologicznych). W praktyce przesądza to o ich kwalifikacji jako instalacji, a w konsekwencji o konieczności uzyskania DUŚ przed zezwoleniem na przetwarzanie.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w DUŚ: Decyzja środowiskowa – oferta SOZOS

Co powinien zawierać wniosek o zezwolenie na przetwarzanie odpadów

Zakres wniosku wynika z ustawy o odpadach. W praktyce organ oczekuje przede wszystkim spójnego opisu: jakie odpady (kody) przetwarzasz, gdzie, w jakich ilościach, jaką technologią i z jakim efektem (produkt/odpady uboczne).

Podstawa prawna (art. 42 – link do przepisu): Art. 42 – wniosek i elementy zezwolenia

Najważniejsze elementy, które należy opisać:

  • rodzaje odpadów (kody) i źródła pochodzenia; czy odpady będą przyjmowane od zewnętrznych posiadaczy
  • maksymalne moce przerobowe: w tym samym czasie i w okresie roku (z rozróżnieniem na rodzaje odpadów)
  • opis procesu odzysku: operacje (np. kruszenie, przesiewanie, separacja) oraz parametry jakościowe i punkty kontroli
  • opis instalacji i wyposażenia (linia technologiczna, przesiewacze, separatory, miejsca magazynowania)
  • gospodarka odpadami powstającymi w procesie (kody, ilości, przekazanie)
  • sposób i warunki magazynowania zgodnie z rozporządzeniem z 11.09.2020 r.

Jakie dokumenty dołączyć do wniosku (najczęstszy zestaw)

Dokładny zestaw zależy od profilu odpadów i lokalizacji. Z praktyki organów zwykle przygotowuje się:

  • [ ] DUŚ – jest przeważnie wymagana dla przedsięwzięcia
  • [ ] operat przeciwpożarowy lub opinię o niepalności odpadów (np. w przypadku odpadów 17 09 04)
  • [ ] tytuł prawny do nieruchomości oraz dokumenty planistyczne (w razie potrzeby)
  • [ ] dowód wpłaty opłaty skarbowej
  • [ ] oświadczenia i zaświadczenia wymagane ustawą (m.in. w zakresie przesłanek formalnych)

Magazynowanie odpadów – rozporządzenie z 11.09.2020 r. (wymagania praktyczne)

Miejsca i sposób magazynowania muszą spełniać szczegółowe wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów. Dotyczy to m.in. oznakowania, zabezpieczenia przed uwolnieniem odpadów i odcieków oraz organizacji przestrzeni magazynowej.

Tekst rozporządzenia (ISAP / Dziennik Ustaw): ISAP – Dz.U. 2020 poz. 1742 | Dziennik Ustaw – poz. 1742

Zabezpieczenie roszczeń (art. 48a) – kiedy dotyczy przetwarzania odpadów

Jeżeli jesteś podmiotem zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, co do zasady musisz ustanowić zabezpieczenie roszczeń związane z magazynowaniem przyjętych odpadów (art. 48a ustawy o odpadach). Wysokość i forma zabezpieczenia zależą od rodzajów odpadów i pojemności magazynów.

Podstawa prawna (art. 48a): Art. 48a – zabezpieczenie roszczeń

Poradnik praktyczny SOZOS: Zabezpieczenie roszczeń magazynowanych odpadów – wszystko, co musisz wiedzieć

BDO przy przetwarzaniu odpadów na kruszywo: wpis, ewidencja i sprawozdawczość

Podmiot przetwarzający odpady co do zasady musi być wpisany do BDO oraz prowadzić ewidencję (KPO/KPOK), a następnie sporządzać sprawozdania. W praktyce poprawna ewidencja jest jednym z kluczowych elementów kontroli legalności procesu i źródeł pochodzenia odpadów.

Wsparcie SOZOS w BDO: BDO – pomoc i obsługa

Opłata skarbowa – ile kosztuje decyzja

W postępowaniach o decyzje odpadowe zwykle występuje opłata skarbowa. Jej wysokość może zależeć od rodzaju sprawy i organu. W praktyce dla decyzji odpadowych spotyka się kwotę 616 zł, ale zawsze weryfikuj aktualną stawkę i rachunek bankowy właściwego urzędu.

Kiedy zezwolenie może nie być wymagane (uwagi praktyczne)

Zwolnienia i wyjątki istnieją, ale ich zastosowanie wymaga ostrożnej analizy. W praktyce obowiązek zezwolenia może wyglądać inaczej m.in. gdy działalność jest objęta pozwoleniem zintegrowanym, gdy przetwarzanie odbywa się w ściśle określonych warunkach u wytwórcy lub gdy nie dochodzi do „przyjmowania” odpadów od innych posiadaczy. Jeżeli rozważasz wariant „bez zezwolenia”, warto zabezpieczyć stanowisko analizą prawną przed rozpoczęciem działalności.

Proces krok po kroku (checklista wdrożeniowa)

  1. Zidentyfikuj strumienie odpadów i kody (oraz źródła pochodzenia).
  2. Zaprojektuj proces odzysku (linia, operacje, frakcje uboczne) i określ moce przerobowe.
  3. Sprawdź, czy wymagana jest DUŚ i przeprowadź ją przed wnioskiem odpadowym.
  4. Przygotuj warunki magazynowania zgodnie z rozporządzeniem z 11.09.2020 r.
  5. Zaplanuj utratę statusu odpadu: kryteria jakości, badania, dokumenty i moment przejścia na produkt.
  6. Ustal obowiązek zabezpieczenia roszczeń (art. 48a) i zaplanuj formę zabezpieczenia.
  7. Przygotuj i złóż wniosek o zezwolenie na przetwarzanie odpadów wraz z załącznikami.
  8. Jeżeli wprowadzasz kruszywo na rynek: przygotuj dokumenty produktowe.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy samo kruszenie gruzu oznacza, że potrzebuję zezwolenia na przetwarzanie?

Tak, jeżeli kruszysz odpady w celu odzysku i/lub przyjmujesz odpady od innych podmiotów. Kluczowe jest, czy materiał ma status odpadu oraz skala i sposób prowadzenia procesu.

Kiedy kruszywo z recyklingu przestaje być odpadem?

Gdy spełnisz warunki utraty statusu odpadu i masz dokumenty potwierdzające jakość oraz bezpieczeństwo zastosowania. Do tego momentu materiał pozostaje odpadem.

Czy PN-EN 13242 „załatwia” temat utraty statusu odpadu?

Nie. Norma pomaga udokumentować parametry produktu (i często jest wymagana rynkowo), ale nie zastępuje oceny utraty statusu odpadu oraz zgodności procesu z decyzją odpadową.

Czy muszę mieć BDO, jeśli tylko produkuję kruszywo?

Jeżeli w procesie przetwarzasz odpady, co do zasady obowiązują Cię wymogi BDO (wpis i ewidencja).

Ile trwa uzyskanie zezwolenia?

Czas zależy od kompletności dokumentów, konieczności DUŚ/ppoż. i obciążenia organu. Najwięcej czasu zajmują zwykle procedury poprzedzające (DUŚ, operat ppoż.) oraz ewentualne uzupełnienia wniosku.

Jak możemy pomóc – SOZOS

Kompleksowo przygotujemy dokumentację i przeprowadzimy Cię przez proces: analiza formalnoprawna, przygotowanie wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów (produkcja kruszywa), wsparcie w DUŚ i ppoż., a także uporządkowanie BDO oraz dokumentacji utraty statusu odpadu.

Zobacz ofertę: Zezwolenie odpadowe – zbieranie i przetwarzanie odpadów (SOZOS) | Kontakt

Przydatne linki

Jeżeli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu zezwolenia, skontaktuj się z nami.

Kategorie
Gospodarowanie odpadami Przetwarzanie odpadów

Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

Kiedy odpad staje się produktem – utrata statusu odpadu

Gdy po odpowiednim przetwarzaniu powstaje materiał o parametrach produktu, mamy do czynienia z utratą statusu odpadu. Od tego momentu stosujesz zasady właściwe dla produktów, a nie reżim odpadowy.

Jeśli szukasz wsparcia w ułożeniu procesu od strony prawnej i technicznej, sprawdź nasze usługi – doradztwo środowiskowe oraz artykuły na blogu Sozos.

Czym różni się odpad od produktu w praktyce

  • Odpady: BDO, zasady magazynowania/transportu odpadów, decyzje administracyjne.

  • Produkt: zwykła sprzedaż rynkowa, ale pełna odpowiedzialność za parametry i zgodność z przepisami produktowymi.

Kiedy warto dążyć do „wyjścia” z reżimu odpadów

Gdy wytwarzasz stabilny jakościowo materiał, na który jest realny popyt. Zwykle oznacza to niższe koszty obsługi odpadowej i dostęp do szerszego rynku.

Ustawa o odpadach – gdzie zaczyna się „koniec odpadu”

Art. 14 ustawy o odpadach działa dopiero po odzysku (w tym recyklingu): najpierw prowadzimy proces R (np. R3, R4, R5), a dopiero potem sprawdzamy, czy powstały materiał spełnia warunki utraty statusu odpadu. Jeżeli spełnia — przestaje być odpadem; jeśli nie — pozostaje odpadem.

Cztery filary art. 14: test, który trzeba zdać „łącznie”

1) Konkretny cel użycia

Materiał musi mieć z góry określone zastosowanie (np. produkt o zdefiniowanej specyfikacji).

2) Rynek lub popyt

Niezbędne są wiarygodne dowody rynkowe (umowy, zapytania, cenniki).

3) Wymagania techniczne i zgodność z prawem

Spełnienie norm i przepisów produktowych/chemicznych (np. REACH/CLP) właściwych dla planowanego użycia.

4) Brak negatywnego wpływu

Użycie nie może pogarszać stanu środowiska ani zagrażać zdrowiu.
Skutek następuje z mocy prawa (ex lege) w chwili spełnienia przesłanek, a do pierwszego użycia lub wprowadzenia do obrotu materiał wciąż musi utrzymywać zgodność; jeśli warunki przestaną być spełniane — staje się odpadem.

Kryteria szczegółowe utraty statusu odpadu

Jeśli dla danego strumienia istnieją kryteria określone w przepisach prawa Unii Europejskie (UE) lub rozporządzenie krajowe wydane w oparciu art. 14 ust. 1a ustawy odpadach, stosujemy je bezpośrednio (np. w zakresie destruktu asfaltowego). Zakres takiego rozporządzenia obejmuje m.in. rodzaje odpadów, dopuszczalne techniki, kryteria jakości, wymagania systemowe i oświadczenia o zgodności.


W orzeczeniu TSUE z 28.03.2019 r. (C-60/18) dopuszczono, aby państwo uzależniało utratę statusu odpadu od aktu ogólnego (gdy brak unijnych kryteriów) i wskazano, że posiadacz nie ma roszczenia o indywidualne „stwierdzenie EoW”.
Komentarz omawia też spór o „dwutorowość”: część autorów widzi dwa równoległe tryby (spełnienie warunków ogólnych albo wymagań UE), inni podkreślają pierwszeństwo rozporządzeń unijnych dla złomu, stłuczki szklanej i złomu miedzi. W praktyce to dodatkowy argument za precyzyjną dokumentacją i jasnym mapowaniem kryteriów na proces.

Jeżeli szczegółowe kryteria nie zostały określone w ww. przepisach prawa Unii Europejskie (UE) lub rozporządzeniach krajowych z art. 14 ust. 1a ustawy odpadach, szczegółowe kryteria utraty statutu odpadu określa się w zezwoleniu na przetwarzanie odpadów.

Przetwarzanie odpadów: jak „doprowadzić” do utraty statusu

Przetwarzanie odpadów (odzysk/unieszkodliwianie) trwa do chwili utraty statusu — do tego momentu działasz w reżimie odpadowym (ewidencja, warunki instalacyjne, magazynowanie/transport). Kluczem jest zaprojektowanie procesu tak, by wynik spełniał test art. 14 i ewentualne kryteria szczegółowe; rolą dokumentacji jest wykazanie jakości, zgodności produktowej oraz popytu.

Jeśli chcesz ułożyć procedury , sprawdź doradztwo środowiskowe Sozos i publikacje na naszym blogu.

Zezwolenie na przetwarzanie odpadów: do kiedy i po co

Dopóki materiał nie utraci statusu odpadu, wszystkie operacje są przetwarzaniem odpadów i co do zasady wymagają zezwolenia na przetwarzanie odpadów (często łącznie ze zbieraniem). W komentarzu akcentuje się, że przy braku unijnych/krajowych kryteriów szczegółowych zakres zezwolenia i parametry jakościowe procesu mają krytyczne znaczenie dla bezpiecznego wykazania utraty statusu. Po spełnieniu warunków — dopiero wtedy pierwsze użycie/wprowadzenie do obrotu jako produkt.

Potrzebujesz wsparcia przy decyzji lub jej zmianie? Skontaktuj się z nami.

Plan działania krok po kroku

Krok 1. Zaplanuj końcowy produkt i jego zastosowanie

Nazwij produkt, określ parametry i normy, których dotyczy. To Twoja mapa dla procesu, badań i dokumentów.

Krok 2. Zaplanuj przetwarzanie odpadów

Dobierz operacje (sortowanie, mycie, suszenie, kruszenie, granulacja) i ustaw punkty kontroli jakości. Przetwarzanie odpadów trwa do chwili spełnienia wszystkich warunków — wtedy następuje utrata statusu odpadu.

Krok 3. Rozpoznaj popyt: umowy, zapytania, cenniki

Zbierz namacalne dowody, że materiał znajdzie nabywcę. 

Krok 4. Wykonaj badania i potwierdź parametry

Użyj metod zgodnych z docelowymi normami. Zrób serię pilotażową i potwierdź jakość plus bezpieczeństwo środowiskowe.

Krok 5. Przygotuj dokumenty niezbędne dla produktu

Karta techniczna (parametry i tolerancje), deklaracja zgodności/oświadczenie producenta (jeśli właściwe), etykieta (nazwa, partia, kontakt), prosta instrukcja stosowania.

Krok 6. Przejdź z reżimu odpadów do reżimu produktowego

Jeśli materiał spełnia cztery warunki i masz kompletną dokumentację — następuje utrata statusu odpadu i możesz sprzedawać materiał jak produkt. W razie pytań — napisz do nas.

Przykłady zastosowań procedury utraty statusu odpadu

Kruszywa z gruzu budowlanego

Selekcja → kruszenie → odsiew → badania (np. uziarnienie, mrozoodporność) → deklaracja właściwości użytkowych i etykieta → sprzedaż do podbudów drogowych. Popyt: firmy drogowe, wykonawcy robót ziemnych. Więcej praktycznych wskazówek: blog Sozos.

Złom stali i aluminium

Sortowanie → oczyszczanie → klasyfikacja jakości → potwierdzony odbiorca (huta/odlewnia) → dokumenty jakości. Popyt stabilny; jakość i czystość mają kluczowe znaczenie.

Granulat tworzyw sztucznych

Mycie → suszenie → granulacja → badania (MFI, gęstość, zanieczyszczenia) → karta techniczna i deklaracja zgodności → sprzedaż do profili i folii technicznej (zwykle bez kontaktu z żywnością).

FAQ — najczęstsze pytania

Czy potrzebuję „decyzji” potwierdzającej, że mam już produkt?

Nie. Jeśli spełniasz cztery warunki (zastosowanie, popyt, wymagania, bezpieczeństwo) i masz to udokumentowane, utrata statusu odpadu następuje z mocy prawa. Organy mogą to weryfikować, więc dokumentacja musi być rzetelna.

Co, jeśli po czasie parametry spadną?

Jeśli materiał przestaje spełniać warunki, może znowu być traktowany jak odpad. Utrzymuj jakość do pierwszej sprzedaży/użycia i stosuj proste procedury reklamacyjne.

Czy bez badań da się przejść na produkt?

W praktyce — nie. Badania pod odpowiednie normy to podstawa. Same „oględziny” zazwyczaj nie wystarczą.

Czy muszę posiadać zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

Zezwolenie na przetwarzanie odpadów nie decyduje o utracie statusu odpadu, ale decyduje o legalności takiego działania.

Innymi słowy, aby działać legalnie, potrzebujesz zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, skontaktuj się z nami.

Kategorie
Gospodarowanie odpadami Kontrola WIOŚ Przetwarzanie odpadów

Zabezpieczenie roszczeń magazynowanych odpadów – wszystko co musisz wiedzieć

Zabezpieczenie roszczeń w gospodarce odpadami – co musisz wiedzieć na podstawie art. 48a ustawy o odpadach?

Wprowadzenie obowiązku ustanowienia zabezpieczenia roszczeń dla posiadaczy odpadów stanowi jedno z kluczowych narzędzi zapobiegających porzucaniu odpadów i związanym z tym kosztom środowiskowym oraz finansowym. 

Art. 48a ustawy o odpadach reguluje tę kwestię w sposób szczegółowy i wieloaspektowy. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze zagadnienia, które powinien znać każdy podmiot działający w sektorze gospodarki odpadami.

Kogo dotyczy obowiązek zabezpieczenia finansowego odpadów ?

Zabezpieczenie roszczeń musi ustanowić każdy posiadacz, który jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. 

Obowiązek ten ma na celu zapewnienie środków na pokrycie kosztów działań zastępczych, czyli takich, które organy administracji będą musiały podjąć w przypadku niewywiązania się posiadacza odpadów z obowiązków usunięcia odpadów lub likwidacji szkód środowiskowych.

Co obejmuje zabezpieczenie roszczeń?

Zabezpieczenie ma pokrywać koszty:

  • usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich magazynowania lub składowania,
  • zagospodarowania tych odpadów,
  • usunięcia negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku,
  • także w przypadku odpadów powstałych np. w wyniku akcji gaśniczej.
  • Koszty te mogą wynikać m.in. z decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

Kategorie odpadów i stawki zabezpieczenia roszczeń

1) 1500 zł – w przypadku odpadów niebezpiecznych, z wyłączeniem odpadów stanowiących odpady niebezpieczne, o których mowa w pkt 5 i 6;

2) 600 zł – w przypadku następujących odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne:

a) niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetworzenia odpadów komunalnych innych niż wskazane w pkt 3, 4 i 7 -9,
b) odpadów palnych stanowiących paliwo alternatywne oraz odpadów przeznaczonych bezpośrednio do produkcji takiego paliwa innych niż wskazane w pkt 4 i 5;

3) 400 zł – w przypadku następujących odpadów palnych magazynowanych selektywnie innych niż wskazane w pkt 5 i 7:
a) papier,
b) tektura,
c) tekstylia,
d) tworzywa sztuczne, w tym folia, oraz opony i inne odpady z gumy,
e) odpady wielomateriałowe złożone z materiałów, o których mowa w lit. a-d, oraz opakowania wielomateriałowe,
f) odpady wielkogabarytowe, z wyłączeniem odpadów metali, o których mowa w pkt 10;

4) 400 zł – w przypadku odpadów magazynowanych przez posiadacza odpadów prowadzącego termiczne przekształcanie odpadów w spalarniach odpadów lub współspalarniach odpadów, przeznaczonych bezpośrednio do termicznego przekształcania odpadów;

5) 300 zł – w przypadku:
a) pojazdów wycofanych z eksploatacji,
b) odpadów powstałych w wyniku przetworzenia pojazdów wycofanych z eksploatacji, z wyłączeniem odpadów metali, o których mowa w pkt 10,
c) będących odpadami części samochodów osobowych usuniętych w trakcie naprawy, z wyłączeniem odpadów metali, o których mowa w pkt 10,
d) zużytych baterii lub zużytych akumulatorów,
e) odpadów powstałych w wyniku przetworzenia zużytych baterii lub przetworzenia zużytych akumulatorów, z wyłączeniem odpadów metali, o których mowa w pkt 10,
f) zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
g) odpadów powstałych w wyniku przetworzenia zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, z wyłączeniem odpadów metali, o których mowa w pkt 10;

6) 300 zł – w przypadku olejów odpadowych;

7) 200 zł – w przypadku następujących odpadów palnych magazynowanych selektywnie i przyjętych do procesu recyklingu przez posiadacza odpadów prowadzącego proces recyklingu:
a) papier,
b) tektura;

8) 30 zł – w przypadku odpadów z procesów termicznych, odpadów ze spalarni odpadów oraz odpadów wydobywczych;

9) 1 zł – w przypadku odpadów:
a) ulegających biodegradacji będących substratami do wytwarzania lub pozostałościami z wytwarzania: biogazu rolniczego, biogazu pozyskanego z oczyszczalni ścieków lub innego biogazu,
b) wytworzonych w trakcie prac prowadzonych na drogach publicznych i na drogach kolejowych, które mogą być ponownie wykorzystane do budowy, remontów i prac utrzymaniowych na drogach publicznych i na drogach kolejowych;

10) 1 zł – w przypadku odpadów metali;

11) 300 zł – w przypadku odpadów:
a) innych niż wskazane w pkt 2-10,
b) niespełniających kryteriów dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów obojętnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 118 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Jak oblicza się wysokość zabezpieczenia?

Wysokość zabezpieczenia roszczeń oblicza się jako iloczyn największej masy odpadów, które mogłyby być magazynowane w danym miejscu, oraz stawki zabezpieczenia określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska (Dz.U. 2019 poz. 256).

Co istotne:

  • chodzi o odpady, które potencjalnie mogą być magazynowane, nawet jeśli fizycznie nie są obecne,
  • W przypadku odpadów należących jednocześnie do więcej niż jednej kategorii spośród kategorii, o których mowa w ust. 1, przyjmuje się najwyższą stawkę spośród stawek określonych dla tych kategorii.
  • W przypadku magazynowania odpadów należących do różnych kategorii, o których mowa w ust. 1, jeżeli suma maksymalnych mas odpadów jest mniejsza lub równa największej masie odpadów oraz jeżeli pośród tych kategorii są magazynowane odpady należące do kategorii, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, przyjmuje się najwyższą stawkę spośród stawek określonych dla tych kategorii.
  • W przypadku magazynowania odpadów należących do różnych kategorii, o których mowa w ust. 1 pkt 3-11, jeżeli suma maksymalnych mas odpadów jest mniejsza lub równa największej masie odpadów, przyjmuje się stawkę obliczoną zgodnie z wzorem określonym w załączniku do rozporządzenia.
  • W przypadku magazynowania odpadów należących do różnych kategorii, o których mowa w ust. 1, jeżeli suma maksymalnych mas odpadów jest większa od największej masy odpadów, przyjmuje się najwyższą stawkę spośród stawek określonych dla tych kategorii.
  • W przypadku gdy w ramach prowadzonej działalności odpady są magazynowane w odrębnych instalacjach, odrębnych obiektach budowlanych lub ich częściach lub innych odrębnych miejscach magazynowania odpadów, przyjmuje się stawkę zgodnie z ust. 4-6 odrębnie dla każdej instalacji, każdego obiektu budowlanego lub jego części lub każdego innego miejsca magazynowania odpadów.

Formy zabezpieczenia

Ustawodawca przewidział cztery formy zabezpieczenia:

  • depozyt pieniężny,
  • gwarancja bankowa,
  • gwarancja ubezpieczeniowa,
  • polisa ubezpieczeniowa.

Ostateczną formę oraz wysokość zabezpieczenia ustala właściwy organ w drodze postanowienia, od którego przysługuje zażalenie w terminie 7 dni.

Wyjątki od obowiązku

Z obowiązku zabezpieczenia roszczeń zwolniono:

  1. posiadaczy odpadów obojętnych, spełniających określone kryteria,
  2. posiadaczy niektórych rodzajów odpadów (np. popioły, żużle, niezanieczyszczona ziemia z wykopów).

Kiedy następuje zwrot zabezpieczenia?

Zabezpieczenie może zostać zwrócone, jeśli:

  • odmówiono wydania zezwolenia,
  • zezwolenie wygasło z powodów przewidzianych ustawą,
  • posiadacz odpadów wykonał wszystkie obowiązki związane z usunięciem odpadów i szkód w środowisku.

Wniosek o zwrot należy złożyć wraz z wymaganymi załącznikami, a decyzję w tej sprawie wydaje właściwy organ.

Kto nadzoruje obowiązek?

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) ma kompetencje do kontroli ustanowienia zabezpieczenia. Brak ważnego zabezpieczenia w odpowiedniej formie i wysokości skutkuje odmową wydania zezwolenia lub cofnięciem już wydanego zezwolenia.

Podsumowanie

Art. 48a ustawy o odpadach ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami w Polsce. Zabezpieczenie roszczeń to nie tylko obowiązek formalny, ale także realne narzędzie chroniące środowisko i interes publiczny. Posiadacze odpadów muszą pamiętać o konieczności jego ustanowienia, utrzymywania przez cały okres obowiązywania zezwolenia oraz dostosowywania do zmieniających się okoliczności.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie zezwolenia na zbierania lub przetwarzanie odpadów, skontaktuj się z nami.

Kategorie
Gospodarowanie odpadami Przetwarzanie odpadów

Monitoring miejsc magazynowania odpadów

Monitoring miejsc magazynowania odpadów – najważniejsze informacje

Obowiązek prowadzenia monitoringu wizyjnego miejsc magazynowania odpadów

Od 5 marca 2019 roku wprowadzono obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania lub składowania odpadów, na mocy ustawy z 20 lipca 2018 roku o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Z kolei od 17 grudnia 2019 roku zaczęły obowiązywać szczegółowe wymagania wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z 29 sierpnia 2019 roku.

Kogo dotyczy obowiązek prowadzenia monitoringu miejsc magazynowania odpadów?

Monitoringiem wizyjnym muszą zostać objęte miejsca magazynowania odpadów przez podmioty posiadające:
• zezwolenie na zbieranie odpadów,
• zezwolenie na przetwarzanie odpadów,
• pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie,
• pozwolenie zintegrowane obejmujące zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

Wyjątek stanowi wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, które nie podlega obowiązkowi monitoringu.

Wymagania techniczne dla monitoringu miejsc magazynowania odpadów

Wizyjny system kontroli musi spełniać następujące warunki:
1. Całodobowy zapis obrazu – rejestrowany obraz powinien być przechowywany przez minimum miesiąc.
2. Identyfikacja osób – system powinien umożliwiać rozpoznanie osób przebywających w obszarze monitorowanym.
3. Zabezpieczenie danych – zapis obrazu musi być chroniony przed utratą, zniszczeniem lub nieautoryzowanym dostępem.
4. Przerwy techniczne – dopuszczalne są tylko w przypadkach konserwacji, przy zachowaniu odpowiednich procedur.

Ponadto system musi być zabezpieczony przed zanikiem zasilania, zapewniając podtrzymanie pracy przez co najmniej dwie godziny.

Obszar objęty monitoringiem

Monitoring powinien obejmować całą powierzchnię magazynowania lub składowania odpadów oraz:

  • drogi dojazdowe do 15 m od zewnętrznej krawędzi miejsca magazynowania,
  • pas zewnętrzny otaczający odpady o szerokości do 5 m (jeśli podmiot ma do niego prawo).

W przypadku magazynowania lub składowania odpadów na powierzchni powyżej 2 ha system kontroli zapewnia rejestrację obrazu obejmującą:

  • pas o minimalnej szerokości 15 m liczonych poziomo od krawędzi zewnętrznej magazynowanych lub składowanych odpadów;
  • drogi dojazdowe znajdujące się w miejscu magazynowania lub składowania odpadów, do odległości 15 m od krawędzi zewnętrznej magazynowanych lub składowanych odpadów;
  • pas zewnętrzny otaczający odpady o szerokości do 5 m (jeśli podmiot ma do niego prawo).

W przypadku magazynowania lub składowania odpadów w pomieszczeniu zamkniętym system kontroli zapewnia rejestrację obrazu obejmującą:

  • magazynowane lub składowane odpady do granicy ścian wewnętrznych tego pomieszczenia, bez pasa otaczającego magazynowane lub składowane odpady;
  • bramę wjazdową i wyjazdową do tego pomieszczenia.

W przypadku magazynowania lub składowania odpadów w zbiornikach, w tym w silosach, które nie są przystosowane do przebywania w nich ludzi, system kontroli zapewnia rejestrację obrazu obejmującą:

  • powierzchnię w promieniu 5 m od wlotu do zbiornika lub wylotu ze zbiornika, liczonych od wlotu do zbiornika lub wylotu ze zbiornika;
  • drogi dojazdowe znajdujące się w miejscu magazynowania lub składowania odpadów, do odległości 15 m od zbiornika.

Dostęp do monitoringu miejsc magazynowania odpadów przez WIOŚ

W przypadku magazynowania lub składowania następujących odpadów palnych:

  • paliwo alternatywne oraz odpady przeznaczone bezpośrednio do produkcji takiego paliwa,
  • papier oraz tektura,
  • tekstylia,
  • odpady wielkogabarytowe, z wyłączeniem odpadów metali,
  • tworzywa sztuczne, w tym folia, oraz opony i inne odpady z gumy,
  • drewno i odpady drewnopochodne,
  • odpady pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych, wyłączeniem odpadów pochodzących z termicznego przetwarzania odpadów,
  • odpady wielomateriałowe złożone z materiałów, o których mowa w pkt 2, 3, 5 lub 6

– posiadacz odpadów obowiązany do prowadzenia monitoringu miejsc magazynowania odpadów zapewnia wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska właściwemu ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli tego miejsca w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny.

Obraz z monitoringu musi być udostępniony uprawnionym organom, w tym Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny. 

Inspektor może weryfikować poprawność działania systemu poprzez próbne logowanie.

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska wykorzystuje dostęp do rejestrowanego obrazu w czasie rzeczywistym w przypadku:

  • prowadzonej kontroli
  • powzięcia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przeciwko środowisku albo wykroczenia.

Wyjątki od obowiązku prowadzenia monitoringu

Monitoringiem nie muszą być objęte odpady uznane za niepalne i niewchodzące w zakres odpadów niebezpiecznych, a także odpady wymienione w załączniku nr 2a do ustawy o odpadach.

Przedmiotowe odpady niepalne stanowią:

  1. odpady obojętne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 ustawy o odpadach;
  2. odpady spełniające kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów obojętnych, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 ustawy o odpadach;
  3. odpady budowlane i rozbiórkowe, z wyłączeniem odpadów drewna, odpadów tworzyw sztucznych, odpadów papieru i odpadów oklein;
  4. szkło;
  5. odpady zeszklone i z procesów zeszkliwiania;
  6. minerały (np. piasek i kamienie, kruszywo);
  7. gleba i ziemia, w tym urobek z pogłębiania;
  8. odpady metali;
  9. odpady fosfogipsów;
  10. odpady gipsów;
  11. żużle, popioły paleniskowe, pyły z kotłów, popioły lotne, w tym piaski ze złóż fluidalnych, mieszanki popiołowo-żużlowe;
  12. rdzenie i formy odlewnicze;
  13. odpady materiałów ceramicznych;
  14. odpady powstałe z materiałów ogniotrwałych;
  15. odpady spoiw mineralnych, w tym cementu, wapna i tynku;
  16. odpadowy siarczan żelazowy;
  17. osady z dekarbonizacji wody;
  18. odpady z fizykochemicznej obróbki kamienia wapiennego – z przesiewu i przepału kamienia wapiennego.

Sankcje za brak monitoringu.

Nieprzestrzeganie obowiązku monitoringu może skutkować sankcjami, w tym karą administracyjną w wysokości do 1 000 000 zł.

Czy awarię monitoringu miejsc magazynowania odpadów należy zgłosić do WIOŚ?

Przepisy nie nakładają obowiązku powiadomienia WIOŚ o awarii systemu.

Można jednak rozważyć wysłanie takiej informacji z podaniem przyczyn (np. pożar), podjętych działaniach i przewidywanym terminie naprawy.

Ustawodawca dopuszcza przerwy w rejestracji obrazu wyłącznie w celu przeprowadzenia prac konserwacyjnych systemu kontroli, nie dłuższe niż 48 godzin w roku kalendarzowym, pod warunkiem wcześniejszego poinformowania właściwego ze względu na lokalizację miejsca magazynowania lub składowania odpadów wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska z przynajmniej trzydniowym wyprzedzeniem.

Dla jakiego zakresu przedsiębiorca zobowiązany jest prowadzić monitoring miejsc magazynowania odpadów, jeżeli zbiera odpady palne oraz niepalne ?

Przedsiębiorca powinien prowadzić monitoring wizyjny dla miejsc magazynowania palnych.

Jeżeli  w tym samym zakładzie magazynowane są również odpady niepalne, brak jest konieczności objęcia ich monitoringiem.

Czy skup złomu powinien być wyposażony w system monitoringu?

Jeżeli skup złomu zbiera wyłącznie odpady niepalne, wymienione w załączniku nr 2a do ustawy o odpadach, nie ma obowiązku prowadzenia monitoringu wizyjnego.

Jakie parametry techniczne powinien spełniać monitoring odpadów?

Parametry urządzeń technicznych systemu kontroli muszą spełniać co najmniej wymagania normy PN-EN 62676-4: 2015-06 Systemy dozoru wizyjnego stosowane w zabezpieczeniach – Część 4: Wytyczne stosowania lub normy, którą przedmiotowa norma zostanie zastąpiona.

Do rejestracji obrazu musimy stosować się kamery stacjonarne typu dzień – noc dostrajające się automatycznie do panującego oświetlenia.

Podsumowanie

Prawidłowo prowadzony monitoring miejsc magazynowania odpadów jest nie tylko wymogiem prawnym, ale także narzędziem zapewniającym bezpieczeństwo środowiska i ochronę przed przestępstwami przeciwko środowisku. Wdrożenie odpowiednich systemów oraz przestrzeganie regulacji to klucz do skutecznego zarządzania odpadami.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w zakresie obowiązków dotyczących gospodarowania odpadami, skontaktuj się z nami.

Kategorie
Decyzja środowiskowa Gospodarowanie odpadami Pozwolenie na emisję Pozwolenie wodnoprawne Przetwarzanie odpadów

Kiedy wymagana jest decyzja środowiskowa

Kiedy wymagana jest decyzja środowiskowa?

Wprowadzenie

Każde zamierzenie inwestycyjne, infrastrukturalne czy przemysłowe może mieć wpływ na otaczające nas środowisko. Dlatego w Polsce istnieją rygorystyczne przepisy dotyczące uzyskiwania decyzji środowiskowych, które poprzedzają kolejne zgody administracyjne. W tym artykule omówimy, kiedy decyzja środowiskowa jest wymagana, jakie są jej główne cele oraz jakie kroki należy podjąć, aby ją uzyskać. Ponadto, dowiesz się, jakie znaczenie ma konieczność uzyskania decyzji środowiskowej w kontekście ochrony środowiska i gospodarowania odpadami.

Czym jest decyzja środowiskowa ?

Decyzja środowiskowa wydawana jest dla przedsięwzięcia, co obejmuje nie tylko projekt budowlany, ale również istniejące przedsięwzięcie powiązane technologicznie. 

Celem przeprowadzenia procedury poprzedzającej wydanie decyzji jest ocena wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie warunków, które muszą być spełnione, aby minimalizować ten wpływ.

Dlaczego decyzja środowiskowa jest potrzebna ?

Celem decyzji środowiskowej, której uzyskanie wymagane jest przed przystąpieniem do realizacji przedsięwzięcia mogącego powodować ingerencję w środowisko, jest określenie warunków, na jakich przedsięwzięcie to może być zrealizowane. 

Oddziaływania te mogą przybierać różne formy np. hałas, emisję zanieczyszczeń gazów lub pyłów, promieniowania, zanieczyszczenia wody lub ingerencji w glebę. Wielkość tych oddziaływań zależy od rozmiarów i charakterystyki danego przedsięwzięcia.

Kiedy jest wymagana decyzja środowiskowa ?

Skala przedsięwzięcia

Wymóg uzyskania decyzji środowiskowej zależy od skali projektu. Duże inwestycje, takie jak budowa autostrady czy elektrowni, zawsze wymagają takiej decyzji.

Rodzaj działalności

Niektóre rodzaje działalności są automatycznie objęte obowiązkiem uzyskania decyzji środowiskowej. Dotyczy to na przykład zakładów chemicznych czy przemysłu wydobywczego.

Lokalizacja

Lokalizacja projektu również ma znaczenie. Jeśli planowane przedsięwzięcie znajduje się w obszarze o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, uzyskanie decyzji może okazać się koniecznością.

Dla jakich przedsięwzięć wymagana jest decyzja środowiskowa ?

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Rodzaje przedsięwzięć wymagających decyzji środowiskowej zostały określone w rozporządzeniu wydawanym na podstawie delegacji zawartej ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania  na środowisko.

W rozporządzeniu tym wymieniono przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Podział ten ma znaczenie dla wymogów formalnych dotyczących procedury wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Decyzja środowiskowa jest wymagana między innymi dla:

  • punktów zbierania odpadów lub złomu,
  • instalacji związanych z przetwarzaniem odpadów,
  • instalacji do oczyszczania ścieków przemysłowych z wyłączeniem instalacji, które nie powodują wprowadzania do wód lub urządzeń ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego,
  • instalacji do produkcji i przetwórstwa tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych;
  • instalacji do przetwórstwa owoców, warzyw, ryb lub produktów pochodzenia zwierzęcego, z wyłączeniem tłuszczów zwierzęcych, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 50 t na rok;
  • instalacji do produkcji mleka lub wyrobów mleczarskich, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 50 t na rok;
  • instalacji do produkcji wyrobów cukierniczych lub syropów, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 50 t na rok;
  • instalacji do uboju zwierząt;
  • instalacji do chowu lub hodowli zwierząt o określonej DJP.

Proces uzyskania decyzji środowiskowej

Wniosek

Pierwszym krokiem jest złożenie wniosku o decyzję środowiskową. Wniosek ten powinien zawierać wszystkie załączniki wymienione w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania  na środowisko.

Najważniejszym załącznikiem z punktu widzenia inwestora jest karta informacyjna przedsięwzięcia lub raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Opracowania te opisują planowane przedsięwzięcia, wyznaczając jednocześnie ramy dla jego realizacji.

Ocena oddziaływania

W rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przedsięwzięcia dzielą się na takie, które mogą:

  1. zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
  2. potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Urząd obowiązkowo przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, urząd do którego złożysz wniosek zdecyduje, czy przeprowadzi ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Ocena oddziaływania na środowisko obejmuje:

  • weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
  • uzyskanie wymaganych opinii i uzgodnień,
  • zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Konsultacje społeczne

W niektórych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie konsultacji społecznych, aby uwzględnić opinie i obawy mieszkańców.

Wydanie decyzji

Na podstawie zebranych informacji organ administracji publicznej podejmuje decyzję o wydaniu lub odmowie wydania decyzji środowiskowej.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące decyzji środowiskowych

Co nie wymaga decyzji środowiskowej ?

Co do zasady, decyzja środowiskowa nie jest wymagana dla przedsięwzięć, które nie zostały wymienione w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Odstępstwa od wymogu uzyskania decyzji środowiskowej zostały również uwzględnione w samej ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Dla przykładu, można wskazać, że nie stosuje się wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed uzyskaniem zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, w przypadku gdy:

  1. zezwolenie dotyczy odzysku polegającego na przygotowaniu do ponownego użycia lub
  2. jest to drugie lub kolejne zezwolenie dla zrealizowanego przedsięwzięcia nieulegającego zmianie.

Co grozi za brak decyzji środowiskowej ?

Jeżeli właściwy organ stwierdzi naruszenie warunków decyzji środowiskowej (w fazie jej realizacji), może on podjąć wykonanie decyzji w drodze egzekucji administracyjnej.

Jeżeli wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdzi naruszenie decyzji środowiskowej, jako inwestor możesz ponieść administracyjną karę pieniężną.

Wysokość kary zależy od liczby oraz wagi stwierdzonych naruszeń i może wynosić od 500 zł do 1000000 zł.

Ile lat ważna jest decyzja środowiskowa ?

Termin obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, został pośrednio uregulowany przez ustawodawcę. Wskazał on, że złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia (które powinny zostać poprzedzone DUŚ) następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna.

Co najpierw warunki zabudowy czy decyzja środowiskowa ?

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Kto wydaje decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych ?

Organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej będzie  wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na lokalizację przedsięwzięcia.

Organami właściwymi do wydania decyzji środowiskowej mogą być również:

  • właściwy miejscowo RDOŚ,
  • właściwy miejscowo Starosta,
  • GDOŚ.

Kto kontroluje decyzję środowiskowe ?

Najczęściej organem właściwym do kontroli przestrzegania zapisów decyzji środowiskowej będzie wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOŚ).

Wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska przysługują również uprawnienia do stosowania sankcji, w przypadku nieprzestrzegania warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Konkluzja

Decyzja środowiskowa jest istotnym elementem procesu planowania i realizacji planów inwestycyjnych. Jej celem jest ochrona środowiska naturalnego i zapewnienie działania zgodnie z obowiązującymi normami. Planując realizację przedsięwzięcia, musisz zadbać o odpowiednie przygotowanie i przestrzeganie wymogów związanych z tą decyzją. Zwróć szczególną uwagę na przepisy dotyczące ochrony środowiska i gospodarowania odpadami.

Kategorie
Gospodarowanie odpadami Przetwarzanie odpadów

Wszystko, co musisz wiedzieć o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów

Kiedy wymagane jest zezwolenie na przetwarzanie odpadów?

W ustawie o odpadach przyjęto zasadę, że działalność polegająca na przetwarzaniu odpadów, co zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach obejmuje:

– procesy odzysku, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk,

– procesy unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające unieszkodliwianie,

wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia. Pozwolenie jest administracyjną decyzją wydawaną przez właściwy organ i dotyczy przede wszystkim działań uwzględniających zbieranie i przetwarzanie odpadów, w tym może dotyczyć przetwarzania odpadów komunalnych.

Do czego potrzebne jest zezwolenie na przetwarzanie odpadów?

Uzyskanie zezwolenia jest niezbędnym warunkiem legalnego prowadzenia działalności w zakresie gospodarowania odpadami poprzez ich przetwarzanie, w tym możliwości przyjmowania odpadów od innych osób lub podmiotów

Informacja o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów jest wpisywana do rejestru BDO.

Posiadanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów jest niezwykle istotne z punktu widzenia osób oraz podmiotów przekazujących odpady kolejnym posiadaczom. Osoby oraz podmioty te są zobowiązane do weryfikacji, czy kolejny posiadacz odpadów posiada zezwolenie w niezbędnym zakresie, ponieważ odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na kolejnego posiadacza z chwilą ich przekazania oraz w przypadku, jeżeli ten posiada zezwolenie.

W przypadku przekazania odpadów do osoby lub podmiotu nieuprawnionego odpowiedzialność ciąży na podmiocie, który odpady przekazał.

Rodzaje zezwoleń na przetwarzanie odpadów.

Zarówno w ustawie o odpadach, jak i w innych ustawach nie przewidziano podziału na rodzaje zezwoleń na przetwarzanie odpadów.

W praktyce można jednak wskazać, że oprócz samego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, możliwym jest uzyskanie np.:

– zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów – wówczas posiadacz odpadów posiada możliwość zebrania odpadów oraz ich dalszego przekazania kolejnemu posiadaczowi. W przypadku posiadania zezwolenia wyłącznie na przetwarzanie odpadów posiadacz odpadów nie ma możliwości ich dalszego przekazania i musi poddać przetworzeniu odpady przyjęte.

– pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zezwolenia na przetwarzanie odpadów – pozwolenie to jest wymagane, np. jeżeli w ramach przetwarzania, wytwarzane są odpady inne niż niebezpieczne o masie 5 000 Mg w ciągu roku lub odpady niebezpieczne o masie 1 Mg w ciągu roku.

Wskazać również należy, że przetwarzanie odpadów znajduje szczególne uregulowanie w innych aktach prawnych, dotyczących gospodarowania określonymi rodzajami odpadów.

W przypadku przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, odbywa się ono w zakładzie przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (regulacje zawarte w ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). W przypadku przetwarzania pojazdów wycofanych z eksploatacji odbywa się ono w stacji demontażu pojazdów (regulacje zawarte w ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji).

Jak uzyskać zezwolenie na przetwarzanie odpadów?

Nasza oferta

Kto wydaje zezwolenie na przetwarzanie odpadów?

Organem właściwym do wydania zezwolenia w drodze decyzji jest:

– marszałek województwa:

•        dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

•        dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę, lub całkowita pojemność wyrobiska, bądź zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,

•        dla instalacji komunalnych,

•        do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.

– w pozostałych przypadkach starosta

Co powinien zawierać wniosek o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

Zawartość wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów określa art. 42 ust. 2 ustawy o odpadach.

Szczegółowa zawartość wniosku o zezwolenie na przetwarzanie odpadów:

     1)     numer identyfikacji podatkowej;

     2)     wyszczególnienie rodzajów odpadów przewidzianych do przetwarzania.

  3)   określenie masy odpadów poszczególnych rodzajów poddawanych przetwarzaniu i powstających w wyniku przetwarzania w okresie roku.

     4)     oznaczenie miejsca przetwarzania odpadów.

     5)     wskazanie informacji dotyczących magazynowania odpadów:

    a)      miejsca i sposobu magazynowania oraz rodzaju magazynowanych odpadów.

Dla niektórych odpadów wymagania w zakresie magazynowania odpadów lub miejsc magazynowania wynikają z przepisów odrębnych (np. zużyty sprzęt) lub z rozporządzeń wykonawczych do ustawy o odpadach.

Wniosek o wydanie zezwolenia musi być zgodny także z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów;

    b)     maksymalnej masy:

– poszczególnych rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w tym samym czasie oraz które mogą być magazynowane w okresie roku;

– łącznej masy wszystkich rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w tym samym czasie oraz które mogą być magazynowane w okresie roku;

    c)      największej masy odpadów, które mogłyby być magazynowane w tym samym czasie w instalacji, obiekcie budowlanym lub jego części, albo innym miejscu magazynowania odpadów, wynikającej z wymiarów instalacji, obiektu budowlanego lub jego części, lub innego miejsca magazynowania odpadów,

    d)     całkowitej pojemności (wyrażonej w Mg) instalacji, obiektu budowlanego lub jego części, lub innego miejsca magazynowania odpadów.

6) szczegółowy opis stosowanej metody lub metod przetwarzania odpadów, w tym wskazanie procesu przetwarzania, zgodnie z załącznikami nr 1 i 2 do ustawy o odpadach, oraz opis procesu technologicznego z podaniem rocznej mocy przerobowej instalacji lub urządzenia, a w uzasadnionych przypadkach w szczególności w przypadku instalacji do termicznego przekształcania odpadów – także godzinowej mocy przerobowej.

7) wskazanie rodzajów odpadów, które mogą utracić status odpadów, w przypadku, gdy utrata statusu odpadów jest przewidywana, oraz informacje o spełnieniu warunków określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, a ponadto:

a) informacje o spełnieniu szczegółowych warunków utraty statusu odpadów,

b) proponowane szczegółowe warunki utraty statusu odpadów,

8) przedstawienie możliwości technicznych i organizacyjnych pozwalających należycie wykonywać działalność w zakresie przetwarzania odpadów, ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji zawodowych lub przeszkolenia pracowników oraz liczby i jakości posiadanych instalacji i urządzeń odpowiadających wymaganiom ochrony środowiska.

9) oznaczenie przewidywanego okresu wykonywania działalności w zakresie przetwarzania odpadów.

10) opis czynności podejmowanych w ramach monitorowania i kontroli działalności objętej zezwoleniem.

11) opis czynności, które zostaną podjęte w przypadku zakończenia działalności objętej zezwoleniem i związanej z tym ochrony terenu, na którym działalność ta była prowadzona.

12) określenie minimalnej i maksymalnej ilości odpadów niebezpiecznych, ich najniższej i najwyższej wartości kalorycznej oraz maksymalnej zawartości zanieczyszczeń, w szczególności PCB, pentachlorofenolu (PCP), chloru, fluoru, siarki i metali ciężkich – w przypadku zezwoleń dotyczących instalacji do termicznego przekształcania odpadów.

Z dniem 6 września 2019 r. ustawa z 19.07.2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw wprowadziła wymóg podawania we wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów dla instalacji do termicznego przekształcania odpadów dodatkowych informacji dotyczących:

• środków, które zostaną podjęte w celu zagwarantowania, że ciepło wytworzone w trakcie termicznego przekształcania odpadów będzie odzyskiwane w zakresie, w jakim jest to wykonalne, przez produkcję ciepła, wytwarzanie pary technologicznej lub energii elektrycznej,

• sposobów zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko,

• dalszego sposobu gospodarowania odpadami, z uwzględnieniem zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów.

(Ten punkt wypełniają tylko ci przedsiębiorcy, którzy będą zajmować się termicznym przetwarzaniem odpadów).

13) informacje, o których mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o odpadach – w przypadku zezwoleń na przetwarzanie dotyczących unieszkodliwiania odpadów pochodzących z procesów wytwarzania dwutlenku tytanu oraz z przetwarzania tych odpadów, przez ich składowanie – do ustalenia zagrożeń, jakie te odpady mogą powodować dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska.

14) informacje, o których mowa w art. 102a ust. 1 pkt 1–4 ustawy o odpadach – w przypadku zezwolenia na przetwarzanie dla prowadzącego zakład recyklingu statków.

15) proponowana forma i wysokość zabezpieczenia roszczeń. 

16) informacje wymagane na podstawie odrębnych przepisów.

W przypadku przetwarzania odpadów podania takich dodatkowych informacji wymaga art. 48 ustawy z 11.09.2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – wnioskodawca we wniosku o wydanie decyzji w zakresie gospodarki odpadami dla zakładu przetwarzania jest obowiązany podać numer i nazwę grupy sprzętu określone w załączniku nr 1 do ustawy, z którego powstaje przetwarzany przez niego zużyty sprzęt.

Jakie dokumenty są potrzebne do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

Do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, jako należy dołączyć:

1. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (dalej DUŚ). Wymogu uzyskania DUŚ przed uzyskaniem zezwoleń, nie stosuje się w przypadku, gdy:

a)  zezwolenie dotyczy odzysku polegającego na przygotowaniu do ponownego użycia,

b) jest to drugie lub kolejne zezwolenie dla zrealizowanego przedsięwzięcia nieulegającego zmianie.

2. Zaświadczenia o niekaralności posiadacza odpadów za przestępstwa przeciwko środowisku lub przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu publicznemu, o których mowa w art. 163, 164 lub 168 w związku z art. 163 § 1 ustawy z 6.06.1997 r. – Kodeks karny. Krąg osób, których dotyczy zaświadczenie o niekaralności, został określony w art. 42 ustawy o odpadach. Na tej liście znajduje się m.in. posiadacz odpadów będący osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą bądź też wspólnik, prokurent, członek zarządu lub członka rady nadzorczej posiadacza odpadów będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną, która nie posiada osobowości prawnej.

3. Oświadczenia:

a) o niekaralności lub o liczbie prawomocnych wyroków skazujących za określone wykroczenia,

b) o niecofnięciu decyzji z zakresu gospodarowania odpadami w ostatnich 10 latach (mowa tutaj o ostatecznej decyzji o cofnięciu zezwolenia na zbieranie odpadów bądź przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie i przetwarzanie odpadów)

c) o niewymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej – dotyczy niewymierzenia administracyjnej kary pieniężną, o której mowa w art. 194 ustawy o odpadach, co najmniej trzykrotnie, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł.

Zasady składania oświadczeń dołączanych do wniosku oraz krąg osób, których oświadczenia dotyczą określa art. 42 ustawy o odpadach.

4. Dokument potwierdzający wymagany tytuł prawny do nieruchomości.

5. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Załącznik ten jest wymagany, jeżeli dla terenu, którego dotyczy wniosek o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i jest wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy.

6. Operat przeciwpożarowy i postanowienie uzgadniające.

Obowiązek dołączenia tych załączników do wniosku nie występuje, jeżeli przedmiotem decyzji są wyłącznie odpady niepalne oraz w przypadku zakładu stwarzającego zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

7. Dodatkowe dokumenty w przypadku niektórych procesów.

Dodatkowe dokumenty dołączane do wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów określa dla zakładu recyklingu statków – art. 102a ust. 1 ustawy o odpadach

Koszty uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej na konto urzędu miasta lub gminy, na terenie którego znajduje się urząd, do którego składany wniosek o wydanie zezwolenia. Opłata skarbowa za wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów wynosi 616 zł.

Kiedy nie jest wymagane zezwolenie na przetwarzanie odpadów?

Ustawa o odpadach wskazuje, kto jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Są to między innymi:  

  • osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne,
  • podmioty zobowiązane do uzyskania pozwolenia zintegrowanego, które obejmuje przetwarzanie odpadów,
  • władający nieruchomością, który zbiera odpady komunalne, wytwarzane na terenie tej nieruchomości.

Osobnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów nie potrzebuje także podmiot, który posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów (obejmujące już zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów),

Jakie obowiązki nakłada zezwolenie na przetwarzanie odpadów?

Odpowiedzialność za prawidłowe gospodarowanie odpadami.

W chwili, kiedy decyzja zezwalająca na przetwarzanie odpadów stanie się ostateczna, koniecznym jest postępowanie z odpadami zgodnie z jej warunkami.

Między innymi chodzi o to, aby:

– przetwarzać wyłącznie odpady oznaczone kodami, które zostały uwzględnione w zezwoleniu,

– przetwarzać odpady zgodnie z technologią opisaną w zezwoleniu,

– wykorzystywać maszyny i urządzenia, które zostały wskazane w zezwoleniu.

– przestrzegać warunków magazynowania odpadów przyjętych do przetwarzania oraz wytwarzanych, wskazanych w zezwoleniu,

– prowadzić proces przetwarzania na nieruchomości, która została objęta zezwoleniem,

– dotrzymywać limitów mas odpadów określonych w zezwoleniu.

Niedotrzymywanie warunków zezwolenia jest zagrożone wysokimi karami pieniężnymi oraz możliwością wstrzymania prowadzonej działalności.

Jakie kary grożą za nieprzestrzeganie zasad zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

Kara za nieprzestrzeganie zasad zezwolenia na przetwarzanie odpadów wynosi od 1 000 zł do 1 000 000 zł. W przypadku przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia twoja działalność może zostać wstrzymana.

Najczęściej zadawane pytania na temat zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Jakie są kary za brak zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

Kara za brak zezwolenia na przetwarzanie odpadów może sięgać nawet 1 000 000 zł. W przypadku przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia twoja działalność może zostać wstrzymana.

Czy można prowadzić przetwarzanie odpadów bez zezwolenia?

Przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia jest zabronione oraz zagrożone administracyjną karą pieniężną, oraz wstrzymaniem działalności.

Jak długo jest ważne zezwolenie na przetwarzanie odpadów?

Zezwolenie jest wydawane maksymalnie na 10 lat.

Z jakich powodów można otrzymać odmowę wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów?

Odmowa wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów może nastąpić z kilku powodów, ściśle określonych przepisami prawa:

  • zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska,
  • niezgodność z planami gospodarki odpadami,
  • niezgodność z przepisami prawa miejscowego,
  • brak odpowiednich kwalifikacji kierownika spalarni odpadów lub współspalarni odpadów albo kierownika składowiska odpadów,
  • brak instalacji, mimo wskazania jej we wniosku.