Opłata za korzystanie ze środowiska 2026 (za 2025) – wykaz, terminy, zwolnienia i instrukcja krok po kroku
Opłata za korzystanie ze środowiska (często nazywana „opłatą środowiskową”) to coroczny obowiązek, który może dotyczyć także firm nietypowo kojarzonych z emisjami.
W praktyce wystarczy m.in. eksploatacja instalacji spalania (kotłownia), flota pojazdów służbowych, procesy spawalnicze/lakiernicze lub używanie rozpuszczalników, aby pojawiła się potrzeba rozliczenia.
Wskazówka: Opłata za korzystanie ze środowiska to inny obowiązek niż sprawozdania w BDO. Jeśli realizujesz oba tematy, zaplanuj je razem w kalendarzu (KOBiZE → BDO → opłata środowiskowa).
Najważniejsze terminy w 2026 r.
Do końca lutego 2026 r. – raport do KOBiZE (emisje do powietrza)
Jeżeli Twoja działalność powoduje emisje do powietrza, dane z raportu do Krajowej bazy (KOBiZE) są w praktyce podstawą do wyliczenia części opłaty za emisje do powietrza. Warto zebrać dane (paliwa, procesy, instalacje) wcześniej, aby uniknąć korekt.
Zobacz: Raport do KOBiZE – termin i zasady
Do 31 marca 2026 r. – wykaz i ewentualna wpłata opłaty (za 2025 r.)
Co do zasady składasz wykaz zawierający informacje o zakresie korzystania ze środowiska oraz wyliczoną opłatę, a następnie – jeśli przekracza próg zwolnienia – wnosisz opłatę. Adresatem jest marszałek województwa właściwy dla miejsca korzystania ze środowiska.
Kogo dotyczy opłata za korzystanie ze środowiska – praktyczne przykłady
1) Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (najczęstszy przypadek)
- eksploatacja kotłów, nagrzewnic, pieców, agregatów (spalanie paliw)
- flota samochodowa (zużycie paliw)
- procesy technologiczne: spawanie, lakierowanie, klejenie, mycie/odtłuszczanie (LZO)
- wózki widłowe na LPG lub olej napędowy
- zbiorniki paliwowe – emisje par paliw
W tym obszarze kluczowe jest rozróżnienie, czy instalacja wymaga pozwolenia, zgłoszenia czy nie wymaga formalności.
Powiązane tematy: Pozwolenie emisyjne – kiedy wymagane? • Zgłoszenie emisji zanieczyszczeń – kiedy wystarczy? • Zgłoszenie zbiornika na paliwo – obowiązki
2) Składowanie odpadów
Ten komponent dotyczy ograniczonej grupy podmiotów (zarządzających składowiskami), ale jeżeli prowadzisz taką działalność, warto od początku pracować na danych i formularzach zgodnych z obowiązującymi wzorami.
Progi 100 zł i 800 zł – kiedy nie składasz wykazu i kiedy nie płacisz
To najczęstsze źródło nieporozumień. Progi stosuje się co do zasady osobno dla poszczególnych rodzajów korzystania ze środowiska (np. powietrze, składowanie odpadów). Najpierw policz opłatę, a dopiero potem sprawdź, które obowiązki realnie powstają.
Tabela decyzyjna – progi i obowiązki
Wysokość rocznej opłaty (dla danego rodzaju) | Czy składasz wykaz? | Czy wnosisz opłatę? |
Poniżej 100 zł (i dodatkowo: poniżej 100 zł dla każdego rodzaju) | Nie | Nie |
Od 100 zł do 800 zł | Tak | Nie |
Powyżej 800 zł | Tak | Tak |
Uwaga praktyczna: jeżeli masz więcej niż jeden rodzaj korzystania (np. powietrze oraz pobór wód), oceniaj progi osobno dla każdego z nich. Zwolnienie z wykazu (100 zł) działa dopiero wtedy, gdy spełniasz je dla wszystkich rodzajów korzystania.
Co przygotować przed rozliczeniem – checklisty danych (2026 za 2025)
Emisje do powietrza – checklista
- zestawienie zużycia paliw (gaz, olej opałowy, diesel, benzyna) – z faktur/ewidencji
- parametry urządzeń spalania (moc, rodzaj paliwa, czas pracy – jeśli potrzebne)
- dane o procesach technologicznych (np. lakiernia/spawalnia): zużycia materiałów, LZO
- dane o flocie (jeżeli liczysz emisje na podstawie paliw)
- spójność danych z raportem KOBiZE (jeżeli dotyczy)
Jak obliczyć opłatę za korzystanie ze środowiska – instrukcja krok po kroku
Krok 1: Ustal, które rodzaje korzystania dotyczą Twojej firmy
Najczęściej jest to emisja do powietrza.
Krok 2: Przygotuj wielkości (ilości/masy) za cały 2025 r.
Zadbaj o poprawne jednostki oraz jedno źródło prawdy (np. arkusz). Najwięcej błędów wynika z rozjazdu danych i konwersji jednostek.
Krok 3: Zastosuj właściwe stawki
Rozliczenie składane w 2026 r. dotyczy roku 2025, więc stosujesz stawki właściwe dla 2025 r. Stawki na 2026 r. służą do planowania kosztów bieżącego roku, ale rozliczysz je dopiero w 2027 r.
Krok 4: Policz opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania
W najprostszym ujęciu: opłata = ilość (np. kg substancji / Mg) × stawka jednostkowa.
Krok 5: Sprawdź progi 100/800 zł i zdecyduj o obowiązkach
Dopiero po policzeniu opłat wiesz, czy płacisz, czy tylko składasz wykaz, czy jesteś zwolniony.
Gdzie i jak złożyć wykaz oraz zapłacić opłatę
Adresat: marszałek województwa
Wykaz składasz do marszałka województwa właściwego dla miejsca korzystania ze środowiska. W przypadku wielu lokalizacji warto uporządkować dane „po miejscach korzystania”, aby uniknąć błędów właściwości.
Forma złożenia i potwierdzenia
Przygotuj wykaz zgodnie z wzorem, złóż go w formie akceptowanej przez właściwy urząd (często elektronicznie) i zachowaj potwierdzenie złożenia (UPO/poświadczenie nadania/przyjęcia).
Płatność
Jeżeli opłata przekracza próg zwolnienia – wpłacasz ją na rachunek wskazany przez właściwy urząd marszałkowski.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
- Mylenie roku stawek z rokiem złożenia wykazu: rozliczenie w 2026 dotyczy roku 2025.
- Błędne zastosowanie progów 100/800 zł.
- Niespójność danych KOBiZE vs wykaz dla Marszałka (dla emisji do powietrza).
- Brak weryfikacji formalnej: pozwolenie vs zgłoszenie vs brak obowiązku formalności.
- Zbieranie danych „na ostatnią chwilę” – zwykle kończy się błędami jednostek i brakami dokumentacyjnymi.
Sankcje i ryzyka – kiedy koszty rosną gwałtownie
Brak wykazu może skutkować naliczeniem opłaty przez organ na podstawie własnych ustaleń. Dodatkowo eksploatacja instalacji bez wymaganej decyzji lub zgłoszenia może generować wysokie ryzyka finansowe (w tym opłaty podwyższone). Jeżeli masz wątpliwości, warto wykonać krótką weryfikację formalno-prawną
Checklista na marzec 2026 (za 2025) – do skopiowania do kalendarza
- weryfikacja, czy podlegasz raportowaniu KOBiZE (jeśli tak: przygotowanie raportu do końca lutego)
- zebranie danych o paliwach, instalacjach i procesach (powietrze)
- zebranie danych o poborze wody/ściekach (jeśli dotyczy)
- zastosowanie właściwych stawek i obliczenie opłat per rodzaj korzystania
- weryfikacja progów 100/800 zł
- przygotowanie wykazu zgodnie z obowiązującym wzorem
- złożenie wykazu do 31 marca 2026 i archiwizacja potwierdzeń
- płatność (jeśli wymagana) na właściwy rachunek marszałka
FAQ – najczęstsze pytania o opłatę środowiskową 2026
Do kiedy składa się wykaz i płaci opłatę za korzystanie ze środowiska w 2026 r.?
Co do zasady do 31 marca 2026 r. za rok 2025.
Czy każdy przedsiębiorca musi składać wykaz?
Nie. Jeśli roczna opłata dla każdego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, nie składasz wykazów.
Kiedy nie płaci się opłaty środowiskowej?
Gdy roczna opłata dla danego rodzaju korzystania nie przekracza 800 zł – wtedy co do zasady opłaty się nie wnosi za ten rodzaj.
Czy samochody firmowe powodują obowiązek opłaty?
Tak – jednak wielkość opłaty zależy od metody wyliczeń i danych o zużyciu paliw. W praktyce wiele firm uwzględnia zużycie paliw jako element emisji do powietrza.
Czy raport KOBiZE zastępuje wykaz do marszałka?
Nie. To odrębne obowiązki, choć dane z KOBiZE bywają wykorzystywane przy naliczaniu opłat za emisje do powietrza.
Czy muszę mieć pozwolenie emisyjne?
Zależy od rodzaju instalacji i parametrów. Część instalacji wymaga pozwolenia, część tylko zgłoszenia, a część nie wymaga formalności. Warto to zweryfikować przed rozliczeniem.
Co jeśli mam działalność w kilku lokalizacjach?
Zwykle trzeba analizować miejsce korzystania ze środowiska i właściwość marszałka dla danej lokalizacji oraz mieć dane rozdzielone w sposób umożliwiający rzetelne wyliczenia.
Zleć rozliczenie opłaty za korzystanie ze środowiska
Jeżeli chcesz ograniczyć ryzyko błędów (stawki, jednostki, progi 100/800, właściwość marszałka, spójność z KOBiZE), możesz zlecić przygotowanie wykazu i wyliczeń. W ramach obsługi pomagamy również w ocenie formalnej instalacji (pozwolenia/zgłoszenia) oraz w przygotowaniu dokumentacji na wypadek kontroli.
Sprawdź usługę: Opłaty za korzystanie ze środowiska – obsługa i rozliczenie
Przydatne materiały na sozos.pl
Jeżeli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu zezwolenia, skontaktuj się z nami.