Opłata za korzystanie ze środowiska 2026 (za 2025) – wykaz, terminy, zwolnienia i instrukcja krok po kroku

Opłata za korzystanie ze środowiska (często nazywana „opłatą środowiskową”) to coroczny obowiązek, który może dotyczyć także firm nietypowo kojarzonych z emisjami.

W praktyce wystarczy m.in. eksploatacja instalacji spalania (kotłownia), flota pojazdów służbowych, procesy spawalnicze/lakiernicze lub używanie rozpuszczalników, aby pojawiła się potrzeba rozliczenia.

Wskazówka: Opłata za korzystanie ze środowiska to inny obowiązek niż sprawozdania w BDO. Jeśli realizujesz oba tematy, zaplanuj je razem w kalendarzu (KOBiZE → BDO → opłata środowiskowa).

Najważniejsze terminy w 2026 r.

Do końca lutego 2026 r. – raport do KOBiZE (emisje do powietrza)

Jeżeli Twoja działalność powoduje emisje do powietrza, dane z raportu do Krajowej bazy (KOBiZE) są w praktyce podstawą do wyliczenia części opłaty za emisje do powietrza. Warto zebrać dane (paliwa, procesy, instalacje) wcześniej, aby uniknąć korekt.

Zobacz: Raport do KOBiZE – termin i zasady

Do 31 marca 2026 r. – wykaz i ewentualna wpłata opłaty (za 2025 r.)

Co do zasady składasz wykaz zawierający informacje o zakresie korzystania ze środowiska oraz wyliczoną opłatę, a następnie – jeśli przekracza próg zwolnienia – wnosisz opłatę. Adresatem jest marszałek województwa właściwy dla miejsca korzystania ze środowiska.

Kogo dotyczy opłata za korzystanie ze środowiska – praktyczne przykłady

1) Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (najczęstszy przypadek)

eksploatacja kotłów, nagrzewnic, pieców, agregatów (spalanie paliw)
flota samochodowa (zużycie paliw)
procesy technologiczne: spawanie, lakierowanie, klejenie, mycie/odtłuszczanie (LZO)
wózki widłowe na LPG lub olej napędowy
zbiorniki paliwowe – emisje par paliw

W tym obszarze kluczowe jest rozróżnienie, czy instalacja wymaga pozwolenia, zgłoszenia czy nie wymaga formalności.

Powiązane tematy: Pozwolenie emisyjne – kiedy wymagane? • Zgłoszenie emisji zanieczyszczeń – kiedy wystarczy? • Zgłoszenie zbiornika na paliwo – obowiązki

2) Składowanie odpadów

Ten komponent dotyczy ograniczonej grupy podmiotów (zarządzających składowiskami), ale jeżeli prowadzisz taką działalność, warto od początku pracować na danych i formularzach zgodnych z obowiązującymi wzorami.

Progi 100 zł i 800 zł – kiedy nie składasz wykazu i kiedy nie płacisz

To najczęstsze źródło nieporozumień. Progi stosuje się co do zasady osobno dla poszczególnych rodzajów korzystania ze środowiska (np. powietrze, składowanie odpadów). Najpierw policz opłatę, a dopiero potem sprawdź, które obowiązki realnie powstają.

Tabela decyzyjna – progi i obowiązki

Wysokość rocznej opłaty (dla danego rodzaju)	Czy składasz wykaz?	Czy wnosisz opłatę?
Poniżej 100 zł (i dodatkowo: poniżej 100 zł dla każdego rodzaju)	Nie	Nie
Od 100 zł do 800 zł	Tak	Nie
Powyżej 800 zł	Tak	Tak

Uwaga praktyczna: jeżeli masz więcej niż jeden rodzaj korzystania (np. powietrze oraz pobór wód), oceniaj progi osobno dla każdego z nich. Zwolnienie z wykazu (100 zł) działa dopiero wtedy, gdy spełniasz je dla wszystkich rodzajów korzystania.

Co przygotować przed rozliczeniem – checklisty danych (2026 za 2025)

Emisje do powietrza – checklista

zestawienie zużycia paliw (gaz, olej opałowy, diesel, benzyna) – z faktur/ewidencji
parametry urządzeń spalania (moc, rodzaj paliwa, czas pracy – jeśli potrzebne)
dane o procesach technologicznych (np. lakiernia/spawalnia): zużycia materiałów, LZO
dane o flocie (jeżeli liczysz emisje na podstawie paliw)
spójność danych z raportem KOBiZE (jeżeli dotyczy)

Jak obliczyć opłatę za korzystanie ze środowiska – instrukcja krok po kroku

Krok 1: Ustal, które rodzaje korzystania dotyczą Twojej firmy

Najczęściej jest to emisja do powietrza.

Krok 2: Przygotuj wielkości (ilości/masy) za cały 2025 r.

Zadbaj o poprawne jednostki oraz jedno źródło prawdy (np. arkusz). Najwięcej błędów wynika z rozjazdu danych i konwersji jednostek.

Krok 3: Zastosuj właściwe stawki

Rozliczenie składane w 2026 r. dotyczy roku 2025, więc stosujesz stawki właściwe dla 2025 r. Stawki na 2026 r. służą do planowania kosztów bieżącego roku, ale rozliczysz je dopiero w 2027 r.

Krok 4: Policz opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania

W najprostszym ujęciu: opłata = ilość (np. kg substancji / Mg) × stawka jednostkowa.

Krok 5: Sprawdź progi 100/800 zł i zdecyduj o obowiązkach

Dopiero po policzeniu opłat wiesz, czy płacisz, czy tylko składasz wykaz, czy jesteś zwolniony.

Gdzie i jak złożyć wykaz oraz zapłacić opłatę

Adresat: marszałek województwa

Wykaz składasz do marszałka województwa właściwego dla miejsca korzystania ze środowiska. W przypadku wielu lokalizacji warto uporządkować dane „po miejscach korzystania”, aby uniknąć błędów właściwości.

Forma złożenia i potwierdzenia

Przygotuj wykaz zgodnie z wzorem, złóż go w formie akceptowanej przez właściwy urząd (często elektronicznie) i zachowaj potwierdzenie złożenia (UPO/poświadczenie nadania/przyjęcia).

Płatność

Jeżeli opłata przekracza próg zwolnienia – wpłacasz ją na rachunek wskazany przez właściwy urząd marszałkowski.

Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć

Mylenie roku stawek z rokiem złożenia wykazu: rozliczenie w 2026 dotyczy roku 2025.
Błędne zastosowanie progów 100/800 zł.
Niespójność danych KOBiZE vs wykaz dla Marszałka (dla emisji do powietrza).
Brak weryfikacji formalnej: pozwolenie vs zgłoszenie vs brak obowiązku formalności.
Zbieranie danych „na ostatnią chwilę” – zwykle kończy się błędami jednostek i brakami dokumentacyjnymi.

Sankcje i ryzyka – kiedy koszty rosną gwałtownie

Brak wykazu może skutkować naliczeniem opłaty przez organ na podstawie własnych ustaleń. Dodatkowo eksploatacja instalacji bez wymaganej decyzji lub zgłoszenia może generować wysokie ryzyka finansowe (w tym opłaty podwyższone). Jeżeli masz wątpliwości, warto wykonać krótką weryfikację formalno-prawną

Checklista na marzec 2026 (za 2025) – do skopiowania do kalendarza

weryfikacja, czy podlegasz raportowaniu KOBiZE (jeśli tak: przygotowanie raportu do końca lutego)
zebranie danych o paliwach, instalacjach i procesach (powietrze)
zebranie danych o poborze wody/ściekach (jeśli dotyczy)
zastosowanie właściwych stawek i obliczenie opłat per rodzaj korzystania
weryfikacja progów 100/800 zł
przygotowanie wykazu zgodnie z obowiązującym wzorem
złożenie wykazu do 31 marca 2026 i archiwizacja potwierdzeń
płatność (jeśli wymagana) na właściwy rachunek marszałka

FAQ – najczęstsze pytania o opłatę środowiskową 2026

Do kiedy składa się wykaz i płaci opłatę za korzystanie ze środowiska w 2026 r.?

Co do zasady do 31 marca 2026 r. za rok 2025.

Czy każdy przedsiębiorca musi składać wykaz?

Nie. Jeśli roczna opłata dla każdego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, nie składasz wykazów.

Kiedy nie płaci się opłaty środowiskowej?

Gdy roczna opłata dla danego rodzaju korzystania nie przekracza 800 zł – wtedy co do zasady opłaty się nie wnosi za ten rodzaj.

Czy samochody firmowe powodują obowiązek opłaty?

Tak – jednak wielkość opłaty zależy od metody wyliczeń i danych o zużyciu paliw. W praktyce wiele firm uwzględnia zużycie paliw jako element emisji do powietrza.

Czy raport KOBiZE zastępuje wykaz do marszałka?

Nie. To odrębne obowiązki, choć dane z KOBiZE bywają wykorzystywane przy naliczaniu opłat za emisje do powietrza.

Czy muszę mieć pozwolenie emisyjne?

Zależy od rodzaju instalacji i parametrów. Część instalacji wymaga pozwolenia, część tylko zgłoszenia, a część nie wymaga formalności. Warto to zweryfikować przed rozliczeniem.

Co jeśli mam działalność w kilku lokalizacjach?

Zwykle trzeba analizować miejsce korzystania ze środowiska i właściwość marszałka dla danej lokalizacji oraz mieć dane rozdzielone w sposób umożliwiający rzetelne wyliczenia.

Zleć rozliczenie opłaty za korzystanie ze środowiska

Jeżeli chcesz ograniczyć ryzyko błędów (stawki, jednostki, progi 100/800, właściwość marszałka, spójność z KOBiZE), możesz zlecić przygotowanie wykazu i wyliczeń. W ramach obsługi pomagamy również w ocenie formalnej instalacji (pozwolenia/zgłoszenia) oraz w przygotowaniu dokumentacji na wypadek kontroli.

Sprawdź usługę: Opłaty za korzystanie ze środowiska – obsługa i rozliczenie

Przydatne materiały na sozos.pl

Jeżeli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu zezwolenia, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA

Emisja z lakierni – pozwolenie na emisję czy zgłoszenie instalacji?

W skrócie: jeśli roczne zużycie powłok (farb, lakierów) w lakierni przekracza 1 tony/rok (1 Mg/rok) – co do zasady potrzebujesz pozwolenia na emisję.

Jeżeli zużycie jest mniejsze niż 1 tony/rok i instalacja nie podlega standardom emisyjnym – zwykle wystarczy zgłoszenie instalacji.

Zgłoszenie składa się co najmniej 30 dni przed uruchomieniem.

Potrzebujesz wsparcia przy formalnościach? Sprawdź nasz przewodnik o pozwoleniu na emisję oraz sprawozdanie do KOBiZE 2025.

Kiedy lakiernia wymaga pozwolenia na emisję?

Pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest wymagane, gdy instalacja nie mieści się w katalogu zwolnień z rozporządzenia z 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia. Dla instalacji do powlekania – takich jak lakiernie (kabiny/komory/stanowiska lakiernicze) – kluczowy jest próg rocznego zużycia powłok wynoszący 1 Mg.

Jeżeli roczne zużycie farb i lakierów (w tym farb proszkowych) **przekracza 1 Mg/rok**, co do zasady należy uzyskać pozwolenie. Wyjątkiem są szczególne przypadki wynikające z przepisów o standardach emisyjnych – jeśli instalacja im podlega, zwolnienia nie stosuje się.

Kiedy wystarczy zgłoszenie instalacji?

Jeśli zużycie powłok w lakierni nie przekracza 1 t/rok i instalacja nie podlega standardom emisyjnym, zwykle wystarcza zgłoszenie instalacji do właściwego organu ochrony środowiska (najczęściej starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu). Zgłoszenie należy złożyć co najmniej 30 dni przed uruchomieniem instalacji; możliwe jest złożenie elektroniczne podpisem zaufanym lub kwalifikowanym.

Próg 1 Mg/rok – jak liczyć zużycie powłok?

Próg 1 Mg/rok liczy się jako sumę wszystkich produktów powłokowych używanych w instalacji (farby, lakiery, utwardzacze; w systemach rozpuszczalnikowych również rozcieńczalniki będące częścią systemu powłokowego).

W lakierniach proszkowych liczy się masa farby proszkowej użytej w procesie; uwzględnia się odzysk i straty technologiczne zgodnie z danymi producentów urządzeń i przyjętą metodyką obliczeń.

Lakiernia proszkowa a emisja – co naprawdę „wylatuje” do powietrza?

Mimo braku LZO w farbach proszkowych, z instalacji może być wprowadzany do powietrza pył farby proszkowej (np. frakcja nieodzyskana w cyklonie/filtrach). Ilość emisji określa się najczęściej na podstawie:

(1) danych o sprawności odzysku i filtracji,

(2) wydatku wentylacji i stężenia pyłu za filtrami,

(3) ewentualnych pomiarów emisji.

W praktyce nie ma jednego „uniwersalnego wskaźnika” – wartości zależą od rodzaju farby, technologii nakładania i organizacji stanowiska.

Krok po kroku – pozwolenie lub zgłoszenie dla lakierni

Audyt formalny: określ roczne zużycie powłok i sprawdź, czy instalacja podlega standardom emisyjnym.
Decyzja o ścieżce formalnej: >1 t/rok – wniosek o pozwolenie; ≤1 t/rok – zgłoszenie (o ile nie mamy do czynienia ze standardami).
Dokumentacja do pozwolenia: opis instalacji i procesu, dane o emitorach, surowcach i emisji, środki ograniczania emisji, mapy lokalizacyjne, wyniki pomiarów (jeśli są).
Dokumentacja do zgłoszenia: dane prowadzącego, opis instalacji, wykaz substancji i wielkości emisji, informacja o zastosowanej filtracji/odpylaniu.
Złóż wniosek/zgłoszenie co najmniej 30 dni przed uruchomieniem. Monitoruj korespondencję z organem.
Po uruchomieniu: pamiętaj o corocznym raporcie do KOBiZE (do końca lutego za poprzedni rok) oraz o ewentualnych opłatach za korzystanie ze środowiska.

Przydatne materiały i usługi

Najczęstsze błędy w lakierniach

Liczenie tylko rozpuszczalników, a pomijanie reszty produktów powłokowych – zaniżenie sumy rocznej.
Uruchomienie instalacji bez zgłoszenia/pozwolenia – ryzyko wstrzymania eksploatacji instalacji przez WIOŚ.
Brak danych do oszacowania emisji pyłu w lakierni proszkowej – warto wykonać pomiary lub przyjąć uzasadnioną metodykę obliczeń

FAQ – krótkie odpowiedzi

Czy każda lakiernia potrzebuje pozwolenia na emisję?

Nie. Jeżeli zużycie powłok ≤ 1 tony/rok i instalacja nie podlega standardom emisyjnym – może wystarczyć zgłoszenie instalacji. Powyżej 1 tony/rok – najczęściej wymagane jest pozwolenie.

Lakiernia proszkowa ze zużyciem środków powyżej 1 tony/rok i emisja tylko pyłu – co wtedy?

Co do zasady wymagane jest pozwolenie (brak zwolnienia w katalogu rozporządzenia; emisją jest pył farby proszkowej).

Gdzie złożyć zgłoszenie lub wniosek?

Właściwym organem jest zwykle starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu; w niektórych przypadkach marszałek województwa lub RDOŚ.

Czy zgłoszenie można złożyć online?

Tak – z użyciem podpisu zaufanego lub kwalifikowanego, poprzez e-doręczenia.

Potrzebujesz właściwie opracowanej decyzji decyzji ?

Skontaktuj się z nami – przygotujemy komplet dokumentów do pozwolenia emisyjnego lub zgłoszenia instalacji.

Jeżeli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu pozwolenia lub przygotowaniu zgłoszenia, skontaktuj się z nami.