Opłata za korzystanie ze środowiska 2026 (za 2025) – wykaz, terminy, zwolnienia i instrukcja krok po kroku

Opłata za korzystanie ze środowiska (często nazywana „opłatą środowiskową”) to coroczny obowiązek, który może dotyczyć także firm nietypowo kojarzonych z emisjami.

W praktyce wystarczy m.in. eksploatacja instalacji spalania (kotłownia), flota pojazdów służbowych, procesy spawalnicze/lakiernicze lub używanie rozpuszczalników, aby pojawiła się potrzeba rozliczenia.

Wskazówka: Opłata za korzystanie ze środowiska to inny obowiązek niż sprawozdania w BDO. Jeśli realizujesz oba tematy, zaplanuj je razem w kalendarzu (KOBiZE → BDO → opłata środowiskowa).

Najważniejsze terminy w 2026 r.

Do końca lutego 2026 r. – raport do KOBiZE (emisje do powietrza)

Jeżeli Twoja działalność powoduje emisje do powietrza, dane z raportu do Krajowej bazy (KOBiZE) są w praktyce podstawą do wyliczenia części opłaty za emisje do powietrza. Warto zebrać dane (paliwa, procesy, instalacje) wcześniej, aby uniknąć korekt.

Zobacz: Raport do KOBiZE – termin i zasady

Do 31 marca 2026 r. – wykaz i ewentualna wpłata opłaty (za 2025 r.)

Co do zasady składasz wykaz zawierający informacje o zakresie korzystania ze środowiska oraz wyliczoną opłatę, a następnie – jeśli przekracza próg zwolnienia – wnosisz opłatę. Adresatem jest marszałek województwa właściwy dla miejsca korzystania ze środowiska.

Kogo dotyczy opłata za korzystanie ze środowiska – praktyczne przykłady

1) Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (najczęstszy przypadek)

eksploatacja kotłów, nagrzewnic, pieców, agregatów (spalanie paliw)
flota samochodowa (zużycie paliw)
procesy technologiczne: spawanie, lakierowanie, klejenie, mycie/odtłuszczanie (LZO)
wózki widłowe na LPG lub olej napędowy
zbiorniki paliwowe – emisje par paliw

W tym obszarze kluczowe jest rozróżnienie, czy instalacja wymaga pozwolenia, zgłoszenia czy nie wymaga formalności.

Powiązane tematy: Pozwolenie emisyjne – kiedy wymagane? • Zgłoszenie emisji zanieczyszczeń – kiedy wystarczy? • Zgłoszenie zbiornika na paliwo – obowiązki

2) Składowanie odpadów

Ten komponent dotyczy ograniczonej grupy podmiotów (zarządzających składowiskami), ale jeżeli prowadzisz taką działalność, warto od początku pracować na danych i formularzach zgodnych z obowiązującymi wzorami.

Progi 100 zł i 800 zł – kiedy nie składasz wykazu i kiedy nie płacisz

To najczęstsze źródło nieporozumień. Progi stosuje się co do zasady osobno dla poszczególnych rodzajów korzystania ze środowiska (np. powietrze, składowanie odpadów). Najpierw policz opłatę, a dopiero potem sprawdź, które obowiązki realnie powstają.

Tabela decyzyjna – progi i obowiązki

Wysokość rocznej opłaty (dla danego rodzaju)	Czy składasz wykaz?	Czy wnosisz opłatę?
Poniżej 100 zł (i dodatkowo: poniżej 100 zł dla każdego rodzaju)	Nie	Nie
Od 100 zł do 800 zł	Tak	Nie
Powyżej 800 zł	Tak	Tak

Uwaga praktyczna: jeżeli masz więcej niż jeden rodzaj korzystania (np. powietrze oraz pobór wód), oceniaj progi osobno dla każdego z nich. Zwolnienie z wykazu (100 zł) działa dopiero wtedy, gdy spełniasz je dla wszystkich rodzajów korzystania.

Co przygotować przed rozliczeniem – checklisty danych (2026 za 2025)

Emisje do powietrza – checklista

zestawienie zużycia paliw (gaz, olej opałowy, diesel, benzyna) – z faktur/ewidencji
parametry urządzeń spalania (moc, rodzaj paliwa, czas pracy – jeśli potrzebne)
dane o procesach technologicznych (np. lakiernia/spawalnia): zużycia materiałów, LZO
dane o flocie (jeżeli liczysz emisje na podstawie paliw)
spójność danych z raportem KOBiZE (jeżeli dotyczy)

Jak obliczyć opłatę za korzystanie ze środowiska – instrukcja krok po kroku

Krok 1: Ustal, które rodzaje korzystania dotyczą Twojej firmy

Najczęściej jest to emisja do powietrza.

Krok 2: Przygotuj wielkości (ilości/masy) za cały 2025 r.

Zadbaj o poprawne jednostki oraz jedno źródło prawdy (np. arkusz). Najwięcej błędów wynika z rozjazdu danych i konwersji jednostek.

Krok 3: Zastosuj właściwe stawki

Rozliczenie składane w 2026 r. dotyczy roku 2025, więc stosujesz stawki właściwe dla 2025 r. Stawki na 2026 r. służą do planowania kosztów bieżącego roku, ale rozliczysz je dopiero w 2027 r.

Krok 4: Policz opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania

W najprostszym ujęciu: opłata = ilość (np. kg substancji / Mg) × stawka jednostkowa.

Krok 5: Sprawdź progi 100/800 zł i zdecyduj o obowiązkach

Dopiero po policzeniu opłat wiesz, czy płacisz, czy tylko składasz wykaz, czy jesteś zwolniony.

Gdzie i jak złożyć wykaz oraz zapłacić opłatę

Adresat: marszałek województwa

Wykaz składasz do marszałka województwa właściwego dla miejsca korzystania ze środowiska. W przypadku wielu lokalizacji warto uporządkować dane „po miejscach korzystania”, aby uniknąć błędów właściwości.

Forma złożenia i potwierdzenia

Przygotuj wykaz zgodnie z wzorem, złóż go w formie akceptowanej przez właściwy urząd (często elektronicznie) i zachowaj potwierdzenie złożenia (UPO/poświadczenie nadania/przyjęcia).

Płatność

Jeżeli opłata przekracza próg zwolnienia – wpłacasz ją na rachunek wskazany przez właściwy urząd marszałkowski.

Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć

Mylenie roku stawek z rokiem złożenia wykazu: rozliczenie w 2026 dotyczy roku 2025.
Błędne zastosowanie progów 100/800 zł.
Niespójność danych KOBiZE vs wykaz dla Marszałka (dla emisji do powietrza).
Brak weryfikacji formalnej: pozwolenie vs zgłoszenie vs brak obowiązku formalności.
Zbieranie danych „na ostatnią chwilę” – zwykle kończy się błędami jednostek i brakami dokumentacyjnymi.

Sankcje i ryzyka – kiedy koszty rosną gwałtownie

Brak wykazu może skutkować naliczeniem opłaty przez organ na podstawie własnych ustaleń. Dodatkowo eksploatacja instalacji bez wymaganej decyzji lub zgłoszenia może generować wysokie ryzyka finansowe (w tym opłaty podwyższone). Jeżeli masz wątpliwości, warto wykonać krótką weryfikację formalno-prawną

Checklista na marzec 2026 (za 2025) – do skopiowania do kalendarza

weryfikacja, czy podlegasz raportowaniu KOBiZE (jeśli tak: przygotowanie raportu do końca lutego)
zebranie danych o paliwach, instalacjach i procesach (powietrze)
zebranie danych o poborze wody/ściekach (jeśli dotyczy)
zastosowanie właściwych stawek i obliczenie opłat per rodzaj korzystania
weryfikacja progów 100/800 zł
przygotowanie wykazu zgodnie z obowiązującym wzorem
złożenie wykazu do 31 marca 2026 i archiwizacja potwierdzeń
płatność (jeśli wymagana) na właściwy rachunek marszałka

FAQ – najczęstsze pytania o opłatę środowiskową 2026

Do kiedy składa się wykaz i płaci opłatę za korzystanie ze środowiska w 2026 r.?

Co do zasady do 31 marca 2026 r. za rok 2025.

Czy każdy przedsiębiorca musi składać wykaz?

Nie. Jeśli roczna opłata dla każdego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, nie składasz wykazów.

Kiedy nie płaci się opłaty środowiskowej?

Gdy roczna opłata dla danego rodzaju korzystania nie przekracza 800 zł – wtedy co do zasady opłaty się nie wnosi za ten rodzaj.

Czy samochody firmowe powodują obowiązek opłaty?

Tak – jednak wielkość opłaty zależy od metody wyliczeń i danych o zużyciu paliw. W praktyce wiele firm uwzględnia zużycie paliw jako element emisji do powietrza.

Czy raport KOBiZE zastępuje wykaz do marszałka?

Nie. To odrębne obowiązki, choć dane z KOBiZE bywają wykorzystywane przy naliczaniu opłat za emisje do powietrza.

Czy muszę mieć pozwolenie emisyjne?

Zależy od rodzaju instalacji i parametrów. Część instalacji wymaga pozwolenia, część tylko zgłoszenia, a część nie wymaga formalności. Warto to zweryfikować przed rozliczeniem.

Co jeśli mam działalność w kilku lokalizacjach?

Zwykle trzeba analizować miejsce korzystania ze środowiska i właściwość marszałka dla danej lokalizacji oraz mieć dane rozdzielone w sposób umożliwiający rzetelne wyliczenia.

Zleć rozliczenie opłaty za korzystanie ze środowiska

Jeżeli chcesz ograniczyć ryzyko błędów (stawki, jednostki, progi 100/800, właściwość marszałka, spójność z KOBiZE), możesz zlecić przygotowanie wykazu i wyliczeń. W ramach obsługi pomagamy również w ocenie formalnej instalacji (pozwolenia/zgłoszenia) oraz w przygotowaniu dokumentacji na wypadek kontroli.

Sprawdź usługę: Opłaty za korzystanie ze środowiska – obsługa i rozliczenie

Przydatne materiały na sozos.pl

Jeżeli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu zezwolenia, skontaktuj się z nami.

KONTAKT NASZA OFERTA

Emisja z silosu – pozwolenie na emisję czy zgłoszenie? Praktyczny poradnik

Silosy i inne zbiorniki materiałów sypkich (np. mąka, cement, wapno, kruszywa, pasze, granulaty) to typowe źródła emisji pyłu do powietrza – zwłaszcza w strefach załadunku/rozładunku, podczas pneumatycznego transportu materiału oraz przy odpowietrzaniu zbiornika. W praktyce najczęstsze pytania brzmią: czy silos wymaga pozwolenia na emisję, czy wystarczy zgłoszenie, oraz jakie dokumenty trzeba przygotować.

W artykule wyjaśniamy zasady kwalifikacji emisji z silosów, pokazujemy „mapę decyzji” i podajemy checklisty danych, które ułatwiają szybkie i poprawne uporządkowanie tematu.

Silos < 50 m³ – kiedy nie jest potrzebne pozwolenie na emisję

Zgodnie z wykazem instalacji, które nie wymagają pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, instalacje w postaci zbiorników materiałów sypkich o pojemności mniejszej niż 50 m³ nie wymagają pozwolenia na emisję.

Źródło (tekst rozporządzenia na sozos.pl): Instalacje, które nie wymagają pozwolenia na emisję

Uwaga praktyczna: brak obowiązku uzyskania pozwolenia na emisję nie oznacza automatycznie braku innych obowiązków.

W zależności od parametrów instalacji i warunków prowadzenia działalności konieczna może być analiza wymogów zgłoszeniowych, standardów emisyjnych oraz obowiązków sprawozdawczych (KOBiZE) i opłatowych.

Skąd bierze się emisja pyłu z silosu

Najczęstsze punkty emisji w instalacjach z silosami to:

odpowietrzanie silosu podczas napełniania (wyrzut powietrza z pyłem)
złącza i króćce przy rozładunku z cysterny / big-bagów / przenośników
transport pneumatyczny – nieszczelności oraz zrzuty
zasypy i przesypy materiału (strefy spadu)
czyszczenie filtrów i prace porządkowe w otoczeniu silosu

O ryzyku emisji decydują: rodzaj materiału (pylistość), sposób rozładunku, liczba cykli napełniania oraz skuteczność odpylania (filtry, szczelność instalacji, hermetyzacja przesypów).

Pozwolenie czy zgłoszenie? Mapa decyzji dla silosu

Poniższy schemat porządkuje najczęstsze przypadki. Jeżeli masz kilka silosów lub różne źródła emisji w zakładzie, analizę wykonuje się łącznie (nie tylko „jeden silos”).

Parametr / sytuacja	Co to oznacza w praktyce	Co zrobić (rekomendacja)
Silos (zbiornik materiału sypkiego) o pojemności < 50 m³	Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na emisję dla tej instalacji (wg wykazu instalacji nieobjętych pozwoleniem).	Co do zasady, instalacja wymaga zgłoszenia; zadbaj o dokumentację.
Silos o pojemności ≥ 50 m³	Może pojawić się obowiązek pozwolenia na emisję (ocena zależy od kwalifikacji instalacji i warunków).	Wykonaj analizę formalnoprawną; przygotuj dane o emisjach i technologii odpylania.
Kilka silosów + dodatkowe procesy (mieszanie, pakowanie, przesiewanie)	Ocena obowiązków dotyczy całego układu źródeł emisji w lokalizacji, nie tylko zbiorników.	Zmapuj wszystkie źródła emisji i dobierz właściwą ścieżkę: zgłoszenie/pozwolenie + KOBiZE/opłaty.

Dla porównania podejścia do „pozwolenie czy zgłoszenie” zobacz też poradnik o lakierni:

Emisja z lakierni – pozwolenie czy zgłoszenie?

Jakie dane przygotować do oceny obowiązków – checklisty

Checklista techniczna (silos i instalacja)

[ ] pojemność silosu (m³) oraz liczba silosów w lokalizacji
[ ] rodzaj materiału sypkiego i charakterystyka pylistości (np. karta charakterystyki / karta techniczna)
[ ] sposób napełniania: cysterna pneumatyczna, big-bagi, przenośniki, zasyp ręczny
[ ] częstotliwość napełnień (cykle/rok) i typowe ilości materiału
[ ] opis odpowietrzania i odpylania: typ filtra, wydajność, sposób czyszczenia, szczelność
[ ] lokalizacja emitorów/odpowietrzeń (wysokość, usytuowanie, typ wylotu)

Checklista formalno-prawna

[ ] czy w lokalizacji są inne źródła emisji (kotłownia, procesy technologiczne, przesypy, pakowanie)
[ ] czy zakład posiada pozwolenie emisyjne lub zgłoszenie – oraz czy obejmuje silos
[ ] czy w danym roku była eksploatacja instalacji i czy należy sporządzić raport do KOBiZE
[ ] czy istnieje obowiązek naliczenia opłat za korzystanie ze środowiska (emisje do powietrza)
[ ] czy wymagane są pomiary lub przeglądy filtrów zgodnie z dokumentacją producenta / instrukcjami eksploatacji

Emisja z silosu a KOBiZE i opłaty za korzystanie ze środowiska

Nawet jeśli silos nie wymaga pozwolenia na emisję, w praktyce może istnieć obowiązek raportowania emisji w KOBiZE oraz sporządzenia wykazu opłatowego dla emisji do powietrza (w zależności od wyników obliczeń i progów zwolnień).

Powiązane materiały i usługi na sozos.pl: Sprawozdanie do KOBiZE – poradnik | Opłaty za korzystanie ze środowiska | Pozwolenie emisyjne | Zgłoszenie emisji zanieczyszczeń

Najczęstsze błędy przy silosach (i jak ich uniknąć)

błędne przyjęcie pojemności silosu (m³) lub pomylenie pojemności użytkowej z geometryczną
pominięcie punktów emisji poza zbiornikiem: przesypy, rozładunek, transport pneumatyczny
brak dokumentacji filtrów/odpylania lub niespójność między instalacją a opisem technicznym
ocena wyłącznie „pozwolenie: tak/nie” bez sprawdzenia KOBiZE i opłat
brak procedur eksploatacyjnych (szczelność złączy, czyszczenie, serwis filtrów), co generuje emisję fugitywną

FAQ – najczęstsze pytania o emisję z silosu

Czy silos zawsze wymaga pozwolenia na emisję?

Nie. Zgodnie z wykazem instalacji nie wymagających pozwolenia, zbiorniki materiałów sypkich o pojemności mniejszej niż 50 m³ nie wymagają pozwolenia na emisję.

Czy brak pozwolenia oznacza, że nic nie trzeba robić?

Nie. Należy zweryfikować pozostałe obowiązki (np. zgłoszenie, standardy emisyjne, KOBiZE, opłaty) oraz zadbać o skuteczne odpylanie i dokumentację.

Co najbardziej wpływa na emisję z silosu?

Pylistość materiału, sposób napełniania (np. pneumatycznie), szczelność połączeń oraz skuteczność filtracji/odpylania.

Czy kilka małych silosów (<50 m³ każdy) może zmienić ocenę obowiązków?

Ocena obowiązków dotyczy całego układu źródeł emisji w lokalizacji. Nawet jeśli pojedyncze zbiorniki nie wymagają pozwolenia, łącznie mogą występować inne przesłanki obowiązków (np. zgłoszenie, KOBiZE, opłaty).

Wsparcie SOZOS: analiza formalna i przygotowanie dokumentacji

Jeżeli chcesz szybko i bezpiecznie ustalić, czy Twoja instalacja wymaga pozwolenia na emisję czy zgłoszenia, oraz uporządkować KOBiZE i opłaty, możemy przygotować analizę wraz z kompletem dokumentów i rekomendacjami w zakresie ograniczenia emisji pyłu (odpylanie, hermetyzacja, procedury eksploatacyjne).

Zobacz usługi: Oferta SOZOS – ochrona środowiska

Przydatne linki (wewnętrzne)